by Mavzu davomida
Аёлларда бепуштлик нима
Аёлларда бепуштлик ҳомиладор бўлмасалик муаммоси бўлиб, баъзи аёлларга учраши мумкин. Бепуштлик эр-хотинларнинг тахминан 15 фоизига таъсир қиладиган муаммо бўлиб, аёллардаги бепуштлик ҳолатларининг тахминан ярми аёл омилларига, қолган ярми эса эркак ёки ўзаро омиллар рол ўйнайди.
Аёлларда бепуштликнинг энг-кенг тарқалган сабаби овулятсия бузилишидир. Овулятсия бузилишига поликистик тухумдон синдроми, қалқонсимон без касаллиги ёки гипофиз бези билан боғлиқ муаммолар каби гормонал касалликлар сабаб бўлиши мумкин. Блокланган ёки шикастланган найчалар ҳам аёлларда бепуштликнинг сабабларидан биридир. Бачадондаги аномалиялар, миомалар ёки эндометриоз каби бачадон муаммолари ҳам бепуштликнинг сабаблари ҳисобланади.
Аёлларда бепуштликнинг сабаблари
Аёлларда бепуштлик турли сабабларга кўра юзага келиши мумкин. Баъзи аёлларда бепуштлик битта сабаб билан боғлиқ бўлса, бошқаларида бир нечта омиллар бепуштликга олиб келиши мумкин. Аёлларда бепуштликнинг энг-кенг тарқалган сабаблари:
Овулятсия касалликлари: Овулятсия касалликлари аёлларда бепуштликнинг энг-кенг тарқалган сабабларидан биридир. Поликистик тухумдон синдроми, қалқонсимон без касалликлари ёки гипофиз бези билан боғлиқ муаммолар овулятсия бузилишига олиб келиши мумкин.
Найчаларнинг тиқилиб қолиши: Найчалардаги инфектсиялар ёки жарроҳлик туфайли найчалар тиқилиб қолиши ёки шикастланиши мумкин. Найчаларнинг тиқилиб қолиши сперма тухум билан учрашишига тўсқинлик қилиши мумкин.
Эндометриоз: Эндометриоз – бу бачадон ичидаги тўқималарнинг бачадондан ташқаридаги жойларга тарқалиши. Эндометриоз тухумдонларнинг блокланиши ёки шикастланишига олиб келиши мумкин.
Бачадон билан боғлиқ муаммолар: Бачадон ичидаги анормалликлар ёки миома (миома) каби бачадон муаммолари имплантатсияни олдини олади ёки ҳомиладорлик пайтида муаммоларни келтириб чиқариши мумкин.
Қариш: Аёлларнинг ёши билан овулятсия ва умумий репродуктив функтсия камайиши мумкин.
Туғма аномалиялар: Бачадон, найчалар ёки бошқа репродуктив органлардаги туғма аномалиялар аёлларда бепуштликка олиб келиши мумкин.
Кимётерапия ёки радиатсия терапияси: Кемётерапия ёки радиатсия терапияси репродуктив органларга зарар этказиши ва аёлларда бепуштликка олиб келиши мумкин.
Бошқа сабаблар: Бошқа сабаблар ҳам аёлларнинг бепуштлигига олиб келиши мумкин. Буларга ортиқча вазн, чекиш, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш, бошқа сурункали соғлиқ муаммолари ва айрим дори-дармонларнинг ножўя таъсири киради.
Аёлларда бепуштликнинг сабаблари аёлнинг касаллик тарихи, турмуш тарзи ва бошқа омилларга қараб фарқ қилиши мумкин. Бепуштликни бошдан кечираётган аёллар сабаблар ҳақида кўпроқ маълумот олиш ва даволаш усуллари ҳақида гапириш учун репродуктив саломатлик бўйича мутахассис билан гаплашиши мумкин.
Аёлларда бепуштликни даволаш
Аёлларда бепуштликни даволаш асосий сабабларга қараб фарқ қилиши мумкин. Баъзи ҳолларда аёлларнинг бепуштлик муаммолари тиббий аралашувисиз ҳал қилиниши мумкин, аммо бошқа ҳолларда янада тажовузкор даволаш талаб қилиниши мумкин. Аёллар учун бепуштликни даволаш усуллари қуйидагилардан иборат:
Овулятсия индуктсияси: Овулятсия индуктсияси овулятсия касалликлари бўлган аёлларнинг овулятсиясини рағбатлантириш орқали ҳомиладорлик эҳтимолини оширади. Ушбу даволаш гормонал дориларни қўллашни ўз ичига олиши мумкин.
Овулятсия қўзғатувчиси: Овулятсия гормонал дориларни қўллаш орқали аёлларда овулятсияни рағбатлантирадиган даволашдир.
Тухум донатсияси: Тухум донатсияси – бу аёлнинг тухумидан фойдаланиш мумкин бўлмаганда, бошқа аёлнинг донор тухумидан фойдаланиш.
Ин витро уруғлантириш (ИВУ): ИВУ даволаш лабораторияда тухумни уруғлантиришни ва эмбрионларни бачадонга жойлаштиришни ўз ичига олади.
Интраутерин уруғлантириш (ИУ): Интраутерин уруғлантириш спермани бачадонга тўғридан-тўғри киритиш орқали амалга оширилади.
Жарроҳлик: Баъзи ҳолларда тиқилиб қолган найчаларни ёки бачадон муаммоларини даволаш учун жарроҳлик керак.
Аёллар учун бепуштликни даволаш усуллари аёлнинг ёшига, бепуштлик сабабига ва бошқа омилларга қараб фарқ қилиши мумкин. Агар эр-хотинда бепуштлик муаммоси бўлса, улар репродуктив саломатлик бўйича мутахассис билан учрашишлари тавсия этилади.
