by Mavzu davomida
Геморрой нима?
Геморрой – анус(анал) ва тўғри ичакдаги томирларнинг кенгайиши ва шишиши натижасида юзага келадиган касаллик. Бу ҳолат геморроёидал томирлар деб аталадиган қон томирларининг шишиши туфайли юзага келади. Геморрой бутун дунёда кенг тарқалган касаллик бўлиб, кўп одамлар ҳаётининг бир босқичида геморрой белгиларини бошдан кечиришади.
Геморрой белгилари қандай?
Геморрой белгилари одатда анал ва тўғри ичак ҳудудида оғриқ, қичишиш, сезгирлик ва қон кетиш сифатида намоён бўлади. Геморрой одатда аналдан ташқарида жойлашган ва шунинг учун ташқи гемороид деб аталади. Аммо баъзи ҳолларда геморрой тўғри ичакнинг ичида жойлашган бўлиши мумкин ва бу ички гемороид деб аталади. Ички геморрой одатда оғриқсиздир, аммо улар қон кетиши ва қичиши мумкин.
Геморрой сабаблари нима?
Геморрой одатда анал ва тўғри ичак соҳасидаги қон томирларига узоқ муддатли босим туфайли юзага келади. Бунга қуйидаги омиллар сабаб бўлиши мумкин:
- Ич қотиши ёки диарея
- Ҳомиладорлик
- Узоқ вақт давомида ўтириш ёки тик туриш
- Ортиқча вазн ёки семириш
- Оғир нарсаларни кўтарманг ёки машқ қилманг
- Қариш жараёни
Геморрой қандай турлари бор?
Геморрой одатда ташқи ва ички геморрой деб таснифланади. Ташқи бавосиллар анал ташқарисидаги веналарнинг кенгайиши ва шишиши, ички геморрой эса тўғри ичак ичидаги веналарнинг катталашиб, шишиши натижасида юзага келади.
Геморрой ҳам биринчи, иккинчи, учинчи ва тўртинчи даражали геморрой деб таснифланади. Биринчи даражали геморрой одатда оғриқсиздир ва дефекатсия пайтида қон кетиши мумкин. Иккинчи даражали геморрой аналдан ташқарига чиқиши ва орқага сурилиши мумкин. Учинчи даражали геморрой аналдан ташқарига чиқади ва уларни қўлда жойига қайтариш мумкин. Тўртинчи даражали геморрой аналдан ташқарида қолади ва уларни орқага суриб бўлмайди.
Геморрой қандай аниқланади?
Геморрой ташхиси одатда проктолог ёки гастроентеролог томонидан текширилгандан сўнг амалга оширилади. Текширув давомида шифокор анал ва тўғри ичак соҳасини текшириш орқали геморрой ташхисини қўяди. Текширув давомида шифокор қўлқопли бармоқ билан текшириб, геморройнинг ҳажми ва жойлашишини баҳолайди. Баъзи ҳолларда шифокор сигмоидоскопия ёки колоноскопия деб аталадиган тестларни ҳам ўтказиши мумкин. Ушбу тестлар анал ва тўғри ичак соҳасидаги ички геморройларни аниқлашга ёрдам беради.
Геморройни даволаш усуллари қандай?
Геморройни даволаш геморройнинг оғирлиги ва турига қараб фарқ қилиши мумкин. Енгил геморрой одатда уйда даволаниши мумкин, оғир геморрой эса жарроҳлик аралашувни талаб қилиши мумкин. Геморройни қуйидаги усуллар билан даволаш мумкин:
- Уй шароитида даволаниш: Геморрой энгил бўлса, уйда даволаниш самарали бўлади. Ушбу даволаш усули қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
- Кўп миқдорда сув ичиш ва толага бой озиқ-овқатларни истеъмол қилиш ич қотишининг олдини олишга ёрдам беради.
- Анусни тозалаш ва намлаш учун илиқ сув билан ўтириш ванналарини қабул қилиш қичишишни энгиллаштиради.
- Маҳаллий кремлар ва малҳамлар геморройнинг шишиши ва оғриғини камайтириши мумкин.
- Дори-дармонлар: Баъзи дорилар геморрой белгиларини энгиллаштиришга ёрдам беради. Буларга оғриқ қолдирувчи воситалар, яллиғланишга қарши дорилар ва геморрой кремлари киради.
- Лазер терапияси: бу усул геморройни қисқартириш учун ишлатилади. Ушбу усуллар, айниқса, ички гемороид учун самарали.
- Каучуклаш ёки склеротерапия: бу усуллар гемороидни кесиш ёки қисқартириш учун ишлатилади. Каучуклаш геморройни сиқиб, қон оқимини тўхтатади, склеротерапия эса қон оқимини геморройга АОК қилинган эритма билан тўхтатади.
- Жарроҳлик аралашуви: Геморрой оғир бўлган ҳолларда жарроҳлик аралашув зарур.
Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, геморрой жуда кенг тарқалган ҳолат бўлиб, унинг базилари одатда уйда даволаниши мумкин. Аммо оғир гемороид жарроҳлик аралашувни талаб қилиши мумкин. Геморрой пайдо бўлишининг олдини олиш учун толали овқатлар истеъмол қилиш, кўп миқдорда сув ичиш, мунтазам равишда машқ қилиш ва узоқ вақт ўтиришдан кўра тез-тез қисқа танаффуслар қилиш каби соғлом турмуш тарзини танлаш муҳимдир. Бундан ташқари, ич қотишининг олдини олиш учун юқори толали овқатлар ва толали қўшимчаларни истеъмол қилиш фойдалидир. Агар сизда бирон бир савол ёки ташвиш бўлса, шифокор билан маслаҳатлашиш тавсия этилади.
