by Mavzu davomida
Минералларнинг организмдаги роли
Минераллар танадаги кўплаб функтсиялар учун муҳим бўлган муҳим озиқ моддалардир. Тана томонидан ишлаб чиқарилмайдиган минераллар озиқланиш орқали олиниши керак бўлган озиқ моддалардир. Улар танада кўплаб функтсияларни бажарадилар, масалан:
Суяк саломатлиги: Калсий, фосфор ва магний каби минераллар суякларни соғлом сақлашга ёрдам беради. Тўғри минерал мувозанат ва Д витамини этарли миқдорда истеъмол қилиш билан суякларни мустаҳкам сақлаш мумкин.
Қон саломатлиги: Темир, мис ва рух каби минераллар қон ишлаб чиқаришга ва қизил қон ҳужайраларининг соғлом даражасини сақлаб қолишга ёрдам беради.
Мушаклар функтсияси: магний, калий ва натрий каби минераллар мушакларнинг қисқариши ва бўшашиши учун муҳимдир.
Асаб функтсияси: Натрий, калий ва магний каби минераллар нервларнинг тўғри ишлаши учун жуда муҳимдир. Улар, шунингдек, нерв ҳужайраларида электр сигналларини узатиш учун муҳим минераллардир.
Сув ва электролитлар мувозанати: натрий, калий ва хлорид каби минераллар танадаги сув ва электролитлар мувозанатини сақлашга ёрдам беради. Ушбу минераллар танадаги суюқлик мувозанатини сақлаб, ҳужайраларга нормал функтсияларини сақлашга ёрдам беради.
Ферментларнинг фаоллашиши: рух, мис ва селен каби минераллар ферментларнинг фаоллашиши ва реактсиялари учун зарурдир.
Гормон ишлаб чиқариш: магний, синк ва селен каби минераллар гормонлар ишлаб чиқариш учун муҳим озиқ моддалардир.
Ушбу минералларнинг этишмаслиги кўплаб соғлиқ муаммоларига олиб келиши мумкин. Масалан, темир танқислиги камқонлик каби соғлиқ муаммоларига олиб келиши мумкин. Калсий этишмовчилиги суяк касалликларига олиб келиши мумкин. Магний этишмовчилиги мушакларнинг крамплари, уйқусизлик ва ташвиш каби аломатларга олиб келиши мумкин. Шунинг учун соғлом тана учун мувозанатли овқатланиш ва минералларни этарли даражада истеъмол қилиш муҳимдир.
Минераллар ортиқча ва этарли истемол қилмаслик
Танадаги функтсияларини бажариш учун минераллар тўғри миқдорда олиниши муҳимдир. Бироқ, минералларни этарли даражада истеъмол қилмаслик каби, ортиқча истеъмол қилиш ҳам соғлиқ муаммоларига олиб келиши мумкин. Масалан, калсийни ортиқча истеъмол қилиш буйрак тошларининг пайдо бўлишига ва юрак-қон томир касалликларига олиб келиши мумкин. Натрийни ортиқча истеъмол қилиш гипертензия ва юрак касалликлари хавфини ошириши мумкин. Шунинг учун минералларни истеъмол қилишда мувозанатли бўлиш муҳимдир.
Минералларга бой озиқ-овқатлар
Минералларни кўплаб озиқ-овқатларда топиш мумкин. Масалан, калсий сут, ёгурт, пишлоқ ва яшил баргли сабзавотларда мавжуд. Темир қизил гўшт, товуқ, ловия ва қуритилган меваларда мавжуд. Магний донли овқатлар, бодом ва финдиқ, яшил баргли сабзавотларда мавжуд. Калий банан, авакадо, ловия ва қуритилган меваларда мавжуд.
Ратсион орқали этарли миқдорда минералларни ололмайдиган одамлар минералларни қўшимча сифатида олишлари мумкин. Бироқ, қўшимчаларни тўғри дозаларда ҳам олиш муҳимдир. Минералларнинг ҳаддан ташқари дозаси соғлиқ муаммоларига олиб келиши мумкин.
Минераллар организмдаги кўплаб функтсиялар учун муҳимдир. Соғлом тана учун мувозанатли овқатланиш ва минералларни этарли даражада истеъмол қилиш муҳимдир.
