by Саратон – бу тана ҳужайраларининг анормал ўсиши ва бўлиниши билан тавсифланган касаллик. Оддий ҳужайралар бўлиниб, янги ҳужайралар ҳосил қилади, саратон ҳужайралари тез бўлинади ва тарқалади. Саратон тананинг турли қисмларида пайдо бўлиши ва турли хил аломатларни кўрсатиши мумкин. Ушбу мақолада сиз саратон нима, саратон турлари, саратон сабаблари, саратон белгилари ва саратон ташхиси ва даволаш усуллари ҳақида батафсил маълумот олишингиз мумкин.
Mavzu davomida
Саратон нима?
Саратон – бу ҳужайраларнинг анормал ўсиши ва бўлиниши билан тавсифланган касаллик. Оддий ҳужайралар тананинг эҳтиёжларига қараб бўлинади ва янгиланади. Бироқ, саратон ҳужайралари назоратсиз равишда бўлинади ва шиш ҳосил қилади. Бу ўсмалар саратон ҳужайраларининг тарқалишига (метастазланишига) ва бошқа органларга тарқалишига олиб келиши мумкин.
Саратон турлари ва уларнинг пайдо бўлиши
Саратон жуда кўп турли хил бўлиши мумкин. Саратоннинг энг кенг тарқалган турларига ўпка саратони, кўкрак саратони, простата саратони, колоректал саратон ва тери саратони киради. Саратон турлари қайси ҳужайра тури саратонга айланиши билан белгиланади. Масалан, ўпка саратони ўпка ҳужайраларидан, кўкрак саратони эса кўкрак тўқималаридан келиб чиқади.
Саратон сабаблари
Саратоннинг аниқ сабаби номаълум бўлса-да, баъзи омиллар саратонни келтириб чиқариши ёки саратон хавфини ошириши мумкин. Буларга генетик омиллар, ёш, чекиш, тўйиб овқатланмаслик, жисмоний фаолликнинг этишмаслиги, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш, баъзи кимёвий моддалар таъсири, радиатсия таъсири ва инфексиялар киради.
Саратон белгилари
Саратон белгилари саратон турига, тарқалишига ва тананинг қайси қисмида жойлашганига қараб фарқ қилиши мумкин. Аммо баъзи умумий симптомлар:
- Шишиш ёки бўлаклар: шиш ёки бўлаклар тери остида ёки органларда сезилиши мумкин.
- Чарчоқ: сурункали чарчоқ ҳисси пайдо бўлиши мумкин.
- Оғриқ: саратон ҳудудида оғриқ ёки ноқулайлик сезилиши мумкин.
- Иситма: Юқори иситма пайдо бўлиши мумкин.
- Иштаҳанинг йўқолиши: очлик туйғусининг пасайиши
- Оғирликни йўқотиш: тўсатдан ва тушунарсиз вазн йўқотиши мумкин.
- Ютишда қийинчилик: томоқ ёки овқат ҳазм қилиш тизимидаги тиқилиши туфайли ютишда қийинчилик пайдо бўлиши мумкин.
- Нафас қисилиши: ўпка саратони каби нафас йўлларининг саратони нафас қисилишига олиб келиши мумкин.
- Қон кетиши ёки қонли ахлат: йўғон ичак ёки тўғри ичак саратони каби саратонлар қон кетишига ёки қонли ахлатга олиб келиши мумкин.
Саратон диагностикаси ва даволаш усуллари
Саратон ташхиси саратон турига ва унинг тарқалишига қараб фарқ қилиши мумкин. Ташхис турли усуллар, жумладан, физик текширув, тасвирий тестлар (масалан, рентген нурлари, магнит-резонанс томография (МРИ), компютер томографияси (КТ) сканерлари), биопсия ёки қон тестлари ёрдамида амалга оширилиши мумкин.
Саратонни даволаш саратон турига, тарқалишига ва беморнинг соғлиғига қараб фарқ қилиши мумкин. Саратонни даволаш жарроҳлик, радиотерапия, кимётерапия ёки иммунотерапия каби турли усуллар билан амалга оширилиши мумкин. Баъзи ҳолларда бир нечта турли хил даволаш усуллари биргаликда қўлланилиши мумкин.
Хулоса қилиб айтиш мумкинки, саратон касаллигининг белгилари ҳар хил бўлса-да, эрта ташхис қўйиш ва даволаш саратон касаллигини даволашда муҳим омил ҳисобланади. Саратоннинг турлари ва белгиларини аниқлаш, саратон хавфини камайтириш ва эрта аниқлаш ва даволаш учун чоралар кўриш учун мунтазам равишда шифокор билан учрашиш муҳимдир.
