Сил касаллигининг дастлабки белгилари

Силнинг дастлабки белгилари баъзан жуда энгил ва бошқа кўплаб нафас олиш касалликларига ўхшаш бўлиши мумкин. Бироқ, сил касаллигининг энг кўп учрайдиган дастлабки белгилари қуйдагилар:

• Сурункали йўтал (3 ҳафтадан ортиқ давом этадиган)
• Балғамдаги қон ёки шилимшиқ
• Кўкрак оғриғи
• Нафас қисилиши
• Иштаҳанинг йўқолиши
• Иситма ва терлаш (кечаси терлаш)
• Чарчоқ ва заифлик

Бу аломатлар сил касаллигининг ўпкага таъсиридан келиб чиқади. Шу билан бирга, сил тананинг бошқа қисмларига тарқалиши ва турли аломатлар пайдо бўлиши мумкин. Масалан, сил касаллиги буйракларда оғриқ, сийдикда қон кетиши, иситма ва вазн йўқотишига олиб келиши мумкин. Силнинг бошқа белгилари томоқ оғриғи, шишган лимфа тугунлари, йўтал ва нафас қисилиши бўлиши мумкин. Агар силнинг дастлабки белгилари касалликнинг бошқа белгиларини келтириб чиқармасдан олдин сезилса, уни даволаш мумкин ва жиддий асоратларни олдини олишга ёрдам беради.

Сил касаллиги белгилари бўлса кимга мурожат қилиш керак?

Агар сиз сил касаллиги белгиларидан шубҳалансангиз, дарҳол тиббий ёрдам кўрсатувчи ходимлага мурожаат қилишингиз керак. Силни эрта ташхислаш ва даволаш жиддий асоратларни олдини олишга ёрдам беради.

Сиз мурожаат қилишингиз мумкин бўлган соғлиқни сақлаш ташкилотлари қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:

Сизнинг оилавий шифокорингиз: Сизнинг аломатларингизни оилавий шифокор томонидан баҳолаганингиз маъқул.

Соғлиқни сақлаш марказлари ёки поликлиникалар: Соғлиқни сақлаш марказлари ёки поликлиникалар сил касаллигини ташхислаш ва даволаш учун мурожаат қилишингиз мумкин бўлган жойлардир.

Касалхоналар: Сил касаллигининг оғир ҳолатларида шифохоналар қўшимча диагностика ва даволаш усулларини таклиф қилишлари мумкин.

Сил касаллигини ташхислаш учун шифокорингиз биринчи навбатда сизнинг аломатларингиз ва соғлиғингиз ҳақида сўраши мумкин. Кейин у қон тестлари, балғам тестлари, рентген нурлари ёки бошқа визуал текширувлар каби диагностика усулларидан фойдаланган ҳолда сил касаллигини ташхислаши мумкин.

Сил касаллиги даволаш мумкин бўлган касалликдир. Даволаш узоқ вақт давомида антибиотиклардан фойдаланишни ўз ичига олади. Агар даволанишни эрта бошласангиз, сил касаллигини даволаш самаралироқ бўлиши мумкин.

Сил касаллиги бўйича статистика

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, сил касаллиги ҳали ҳам бутун дунё бўйлаб муҳим соғлиқ муаммоси ва ўлим сабабидир. Сил касаллиги бўйича статистикаси:

• 2020 йилда бутун дунё бўйлаб 10 миллион сил касали қайд этилган.
• Сил касаллиги бутун дунё бўйлаб ўлимнинг асосий 10 сабабидан биридир. 2020 йилда 1,5 миллионга яқин одам сил касаллигидан вафот этди.
• Сил касаллиги энг кўп қайд этилган давлатлар Ҳиндистон, Индонезия, Хитой, Нигерия, Покистон ва Жанубий Африкадир.
• ОИВ инфектсияси бўлган одамларда сил касаллиги хавфи юқори. 2020 йилда ОИВ билан касалланган ҳар учинчи одам сил билан касалланган.
• 2020 йилда сил касаллиги билан касалланганларнинг қарийб 85% Осиё (45%), Африка (25%) ва Лотин Америкаси (15%) каби паст ва ўрта даромадли мамлакатларда содир бўлган.
• Сил касаллиги бутун-дунё бўйлаб антибиотикларга қаршилик кўрсатадиган инфектсиялардан биридир. 465 000 га яқин одам силнинг чидамли штаммлари, масалан, кўп йўналишли чидамли сил (МДР-ТБ) ёки кенг спектрли чидамли сил (ХДР-ТБ) билан касалланган.

Ушбу статистик маълумотлар сил касаллиги ҳали ҳам глобал соғлиқ муаммоси эканлигини кўрсатади. Бутун дунёдаги соғлиқни сақлаш ташкилотлари ва ҳукуматлари сил касаллигини яхшироқ ташхислаш, даволаш ва назорат қилиш учун сил касаллиги тарқалишини камайтиришга ҳаракат қилмоқда.