by Халқ орасида чурра деб аталадиган бу касаллик органни табиий бўшлиғида ушлаб турадиган тўқима ёки мушакларнинг ташқарига силжиши, жойидан чиқиб кетиши. Чурра якка ўзи ишлатилганда қорин чурраси эсга тушса ҳам, бел чурраси ва бўйни чурраси каби турлари жамиятда кенг тарқалган ҳолатлардир.
Mavzu davomida
Чурра нима?
Инсоннинг кундалик ҳаётига салбий таъсир кўрсатадиган чурра, ички органларнинг бир қисми, асосан, ичакнинг бир қисми табиий муҳитидан ташқарига чиқиб, тери остида шиш пайдо бўлиши билан тавсифланади. Бел ва бўйин чурралари умуртқалар орасидаги дискларнинг табиий ҳолатини йўқотиши натижасида юзага келади.
Чурранинг қандай турлари бор
Чурранинг энг кенг тарқалган турлари қорин, бел ва бўйин чурралари. Қорин бўшлиғи чурралари одатда чов, киндик ва жарроҳлик кесма чурралари сифатида текширилади. Даволанмаган қорин чурралари босим туфайли вақт ўтиши билан ўсиб боради ва даволаниш имконияти камаяди. Бел ва бўйин чурраларида инсоннинг ҳаёт сифатига салбий таъсир қилади. Чурра қўл ва оёқлар соҳасида сезувчанлик, оғриқ ва заифлик каби белгилар билан намоён бўлади.
Қорин чурралари нима?
Қорин чурраси – қорин деворини ташкил этувчи мушаклар ва фастсия деб аталадиган қаттиқ пардаларнинг қорин бўшлиғидан чиқиб кетиши. Одатда, қорин деворидаги мушакларнинг заифлашиши натижасида қорин бўшлиғидаги бу заиф жойдан орган ёки тўқима чиқиб, чурра ҳосил қилади. Чурралар ўз-ўзидан травма туфайли ва илгари оператсия қилинган жойларда кесмалар натижасида пайдо бўлиши мумкин. У Чов-ёргъоқ чурра, киндик чурраси ва жарроҳлик кесма чурраси каби уч гуруҳга бўлиш мумкин.
Бел чурраси нима
Бел чурраси, шунингдек, чуррали диск сифатида ҳам танилган, умуртқа поғонасидаги умуртқалар орасида ривожланади. Умуртқаларни бир-бирига боғловчи ва эгилувчанликни таъминлаб, ёстиқ вазифасини ўтайдиган гелга ўхшаш бириктирувчи тўқима, қариш туфайли сув йўқотилиши билан ўз функсиясини йўқота бошлайди. Белчурра асосан ломбер минтақадаги охирги икки дискда пайдо бўлади ва бел оғриғи, оёқларда оғриқ ва уйқусизлик, оёқларда заифлик билан тавсифланади.
Баъзи ҳолларда бел чурралари жарроҳликсиз даволанади ва натижага қараб даволаш қайта ташкил этилади. Ушбу даволаш усуллари одатда дам олиш, яллиғланишга қарши ва оғриқ қолдирувчи дорилар, жисмоний машқлар, физика терапияси, стероид инъэктсиясидир. Барча дорилар буюрилганидек қўлланилиши керак ва агар яхшиланиш бўлмаса, яна шифокор билан маслаҳатлашиш керак. Жарроҳлик даволаш ҳам қўлланиладиган бел чурралар қисман дискектомия ёки дискектомия усуллари билан амалга оширилади. Баъзи ҳолларда оёқ соҳасига олиб борадиган нерв илдизларида босим пайдо бўлиши мумкин, бундай ҳолда кучнинг йўқолиши ва шошилинч жарроҳлик талаб қилиниши мумкин.
Бўйин чурраси нима?
Орқа миядаги умуртқалар бир-бирига дисклар орқали боғланган. Умуртқалар орасидаги гелга ўхшаш дисклар бўйин ҳаракатларини амалга оширишга имкон беради. Баъзи ҳолларда дискдаги деформатсия, шикастланиш ва йиртилиш натижасида табиий ҳолатини йўқотади ва умуртқалар орасидан чиқади. У нервлар ва орқа мия ўтадиган каналга силжийди. Бўйни чурраси деб аталадиган бу ҳолатда қўлларда оғриқ, сезувчанликни йўқотиш ва заифлик пайдо бўлади. Камдан кам ҳолларда заифлик оёқларда ҳам пайдо бўлиши мумкин. Нейрохирург томонидан ташхис қўйилади ва даволанади. Ташхис қўйиш учун физик текширув ва рентгенологик кўриш батафсил тарихни тинглаш орқали амалга оширилади. Кўпинча бемор жисмоний терапия ва дори-дармонлар билан жарроҳлик аралашувисиз даволанади. Аммо шифо топмаган ҳолларда дискектомия усули билан жарроҳлик аралашув амалга оширилади.
Нима сабабдан чурра пайдо бўлади?
- оғир юкларни кўтариш
- узоқ вақт давомида тик туриш
- жисмоний куч ишлатадиган оғир иш
- жарроҳлик туфайли мушакларнинг кесилиши
- сурункали йўтал
- қорин бўшлиғида суюқлик тўпланиши
- тез вазн олиш
- ҳомиладорлик
Чурра белгилари қандай?
Чов-ёргъоқ белгилари чурра пайдо бўлган ҳудудга қараб фарқ қилади. Умуман олганда, қорин бўшлиғи чурралари мушакларнинг ёрилиши туфайли тери остида оғриқ ва шиш пайдо бўлишига олиб келади. Шиш ўсиши билан оғриқ камаяди, аммо даволаниш қийинлашади. Бўйин ва бел чурраларида, заифлик, оғриқ ва экстремиталарда сезувчанликни йўқотиш каби белгиларга қўшимча равишда, чурра ҳудудида оғриқ сезилади.
Чурра қандай даволашда
Даволаш усули чурра пайдо бўлган ҳудудга қараб фарқ қилади. Баъзи ҳолларда жисмоний машқлар, физика терапияси ва дори терапияси қўлланилсада, бу даволаш усулларига жавоб бермайдиган ривожланган чурраларда жарроҳлик оператсияси ўтказилади. Агар сизда бундай оғриқлар бўлса, имкон қадар тезроқ мутахассис шифокорга мурожаат қилиш ва текширувдан ўтиш тавсия этилади.
