Юрак тампонадаси нима, сабаблари ва даволаш

Юрак тампонадаси нима

Юрак тампонадаси – юрак атрофида суюқлик ёки ҳаво тўпланиши туфайли юрак нормал ишлай олмайдиган ҳолат. Юрак тампонадаси юракнинг нормал насос жараёнига таъсир қилувчи жиддий тиббий ҳолатдир.

Юрак тампонадаси юрак атрофидаги перикард деб аталадиган мембранада суюқлик ёки ҳаво тўпланиши натижасида юракнинг нормал ишлашига тўсқинлик қилади. Бундай ҳолда, юрак перикардиял суюқлик ёки ҳаво босими билан сиқилади. Ушбу ҳолатнинг энг кенг тарқалган сабаблари орасида юрак шикастланишлари, саратон ёки инфектсиялар мавжудлигидир.

Юрак тампонадаси сабаблари

Юрак тампонадаси бир неча сабабларга кўра бўлиши мумкин:

1. Перикардиал эшик: юрак атрофидаги перикард деб аталадиган мембранадаги суюқликнинг кўпайиши натижасида юрак сиқилади ва қонни қуйишда қийинчиликларга дуч келади. Перикард эфüзёну юрак шикастланишлари, инфектсиялар, саратон ва ревматик касалликлар каби кўплаб сабабларга кўра юзага келиши мумкин.
2. Перикардит: Перикардит – перикарднинг яллиғланиши. Перикардит одатда вирусли инфектсиялар, ревматик касалликлар ёки идиопатик сабаблар туфайли юзага келиши мумкин.
3. Юрак жароҳатлари: юрак шикастланишлари юракнинг ташқи томондан зарба ёки тешилиш натижасида юзага келади. Бундай ҳолда, қон кетиши ва перикардиал эшик пайдо бўлиши мумкин.
4. Саратон: Саратон юрак атрофидаги тўқималарнинг ўсишига олиб келиши мумкин, натижада перикардиал эшик ва юрак тампонадаси пайдо бўлади.
5. Дори-дармонлар: Иммуносупрессив дорилар ва бошқа баъзи дорилар перикардиал эшикга олиб келиши мумкин.
6. Травма: травма туфайли юзага келиши мумкин бўлган қон кетиш ёки суюқлик тўпланиши ҳам юрак тампонадасига олиб келиши мумкин.

Юрак тампонадаси жиддий ҳолат бўлгани учун сабабни тезда аниқлаш ва даволаш керак.

Юрак тампонадаси белгилари

Юрак тампонадаси ҳаёт учун хавфли ҳолат бўлганлиги сабабли, унинг белгилари жиддий қабул қилиниши керак. Юрак тампонадасининг белгилари қуйидагилардан иборат:

1. Нафас қисилиши: юрак тампонадаси, юрак атрофида суюқлик тўпланиши натижасида юракнинг нормал ишлашига тўсқинлик қилади ва нафас қисилишига олиб келиши мумкин.
2. Кўкрак оғриғи: юрак тампонадаси кўкрак оғриғига олиб келиши мумкин. Оғриқ кўкракнинг ўртасида ёки чап елка ва бўйин ҳудудида сезилиши мумкин.
3. Йурак уриши тезлигининг ошиши: юрак тампонадаси юрак уриш тезлигининг ошишига олиб келиши мумкин. Бу юракнинг нормал насос ҳаракатини бажара олмаслигини англатади.
4. Заифлик ва чарчоқ: юрак тампонадаси танага этарли даражада қон қуйилмаслигига олиб келади, бу эса чарчоқ ва заифлик туйғуларига олиб келади.
5. Бош айланиши: кислороднинг тўқималарга кам етиб бориши натижасида бош айланиши сезилиши мумкин.
6. Тез нафас олиш: юракнинг этарли миқдорда қонни олмаслиги натижасида организм кўпроқ кислород олиш учун тез нафас олади.
7. Паст қон босими: юрак тампонадаси қон босимининг пасайишига олиб келиши мумкин. Бу кучли бош айланиши ва заифликка олиб келиши мумкин.

Юрак тампонадасининг белгилари жиддий тиббий фавқулодда вазиятни кўрсатади ва дарҳол даволанишни талаб қилади. Юқоридаги аломатлардан бирортаси пайдо бўлса, дарҳол шифокор билан маслаҳатлашиш тавсия этилади.

Юрак тампонадаси даволаш

Юрак тампонадасини дарҳол даволаш талаб қилинадиган касаликдир. Даволаш юрак атрофида тўпланган суюқликни олиб ташлашни ўз ичига олади. Бунинг учун қуйидаги даволаш усулларидан фойдаланиш мумкин:

1. Перикардиёсентез: Бу протседура игна ва катетер ёрдамида юрак атрофидаги суюқликни тўкишни ўз ичига олади. Ушбу протседура шошилинч равишда амалга оширилиши керак ва беморнинг аҳволи одатда дарҳол яхшиланади.
2. Перикардиктомия: Ушбу протседура перикард деб аталадиган юрак атрофидаги мембранани жарроҳлик йўли билан олиб ташлашни ўз ичига олади. Ушбу протседура камроқ тарқалган ва оғир ҳолатларда кўриб чиқилади.
3. Суюқликни қўллаб-қувватлаш: юрак тампонадаси қон босимининг пасайишига олиб келиши мумкин. Бундай ҳолда, беморга суюқлик ёрдами керак бўлиши мумкин.
4. Нафас олишни қўллаб-қувватлаш: нафас қисилиши билан оғриган беморларга нафас олишни қўллаб-қувватлаш мумкин.
5. Асосий сабабни даволаш: юрак тампонадасининг асосий сабабини даволаш керак. Масалан, инфектсия, саратон каби ҳолатлар тўғри даволаниши керак.

Даволаш қанчалик тез бошланса, беморнинг омон қолиш эҳтимоли шунчалик юқори бўлади. Шунинг учун, юрак тампонадаси белгилари пайдо бўлганда, дарҳол шифокор билан маслаҳатлашиш муҳимдир.