Ёғда куйиш, Ёғда куйиши қандай даволанади?

Ёғда куйиши турли даражадаги оғирликда учраши мумкин бўлган куйиш тури ҳисобланади. Шунинг учун куйишдан кейин қандай йўл тутиш ва қандай даволаш кераклиги куйишнинг даражасига қараб ўзгаради. Турли сабаблар туфайли юзага келиши мумкин бўлган куйиш — инсон саломатлигига жиддий хавф туғдирадиган даражада хавфли ва оғир бўлиши мумкин. Энг оғир ва шошилинч аралашув талаб қиладиган куйиш турларидан бири бўлган ёғда куйиши кўпинча совуқ компресс билан тезкор ёрдам кўрсатишни талаб қилади ва албатта мутахассис шифокорга мурожаат қилиш зарур бўлади. Ёғ куйишидан сўнг куйган жойни тоза тутиш ва инфексиялардан ҳимоялаш жуда муҳим. Тўғри даволаш билан из қолдирмасдан тузалиши мумкин бўлган ёғда куйиши одатда кучли оғриқ билан намоён бўлгани учун биринчи ёрдам янада муҳим аҳамият касб этади.

Ёғда куйишининг белгилари қандай?

Совуқ компресс ва тўғри биринчи ёрдам — “ёғда куйишда нима қилиш керак?” деган саволга бериладиган жавоблардан биридир. Бу босқичда энг муҳим омил — ёғда куйишининг оғирлик даражасидир. Айниқса, қизиган ёғда терига бевосита тегиб кетган ҳолатларда тўғри биринчи ёрдам кўрсатиш жуда муҳим. Акс ҳолда из қолиши эҳтимоли юқори бўлади. Шунингдек, ёғда куйиши юз берганини кўрсатадиган айрим муҳим аломатлар мавжуд.

Булар жумласидан:

• Куйган жойдан бутун танага тарқаладиган оғриқ ва ачишиш ҳисси,
• Куйган соҳа ва унинг атрофида кучли қизариш,
• Оғир куйишларда куйган жойда пуфак (суюқлик тўпланиши) пайдо бўлиши.

Агар шундай белгилар бўлса, уй шароитида биринчи ёрдамни кўрсатиш керак; аломатлар давом этса, шошилинч ёрдам учун албатта энг яқин тиббиёт муассасасига мурожаат қилинг. Куйиш хавфли эканини кўрсатадиган белгилар қуйидагилардан иборат бўлиши мумкин:

• Агар куйиш уйда аралашиб бўлмайдиган даражада катта майдонни қамраб олса,
• Иккинчи ёки учинчи даражали куйиш сифатида таснифланса,
• Юз, қўл, оёқ ёки жинсий аъзолар соҳаси куйишдан зарарланган бўлса,
• Куйишдан кейин кучли оғриқ, юқори иситма ва қусиш каби жиддий аломатлар ривожланса, албатта тиббиёт муассасасига мурожаат қилиш керак.

Ёғда куйишининг сабаблари

Жиддий соғлиқ муаммоси деб баҳоланадиган ва тўғри ёрдам кўрсатилмаса, янада катта муаммоларга олиб келиши мумкин бўлган ёғда куйиши турли оғирлик даражаларида юз беради.

Ёғда куйишининг сабаблари қаторига қуйидагилар киради:

• Юқори ҳароратда қиздирилган ёғнинг танага сачраши,
• Ёғни қиздириш пайтида эҳтиётсизлик ёки шошқалоқлик натижасида ёғнинг терига бевосита тегиб кетиши,
• Қозондан тошиб чиққан ёғнинг терига тегиши,
• Нотўғри ишлатилган ёғ ёки ёғга тушган сув томчилари сабаб юзага келадиган “портлаш” (чилпишлаб сачраш)лар.

Кўп жиҳатдан хавфли бўлган ёғда куйиши — албатта олдини олиш керак бўлган ҳолат. Агар ёғ билан ишлашингизга тўғри келса, зарур эҳтиёт чораларини кўришингиз шарт. Акс ҳолда юзага келадиган ёғ куйиши ҳам оғриқли, ҳам узоқ даволаниш жараёнини талаб қиладиган муаммоларни келтириб чиқариши мумкин.

Ёғда куйиши қандай даволанади?

Турли даражада бўлиши мумкин бўлган ёғда куйиши, куйишнинг оғирлигига қараб, узоқ тикланиш даврига эга бўлиши мумкин. Қизиган ёғ тасодифий ҳолат натижасида терига тегиб кетгандан кейинги тузалиш жараёни куйиш даражаси ва дастлабки ёрдам қандай кўрсатилганига боғлиқ равишда ўзгаради.

Агар енгил даражада куйиш юз берса ва куйишдан кейинги ёрдам тўғри бажарилса, тузалиш жараёни тез кечади. Бироқ оғир куйишларда ва биринчи ёрдам тўғри кўрсатилмаган ҳолатларда доимий из пайдо бўлиши ва тузалиш жараёни чўзилиши мумкин.

“Ёғда куйишига нима фойда қилади?” саволига энг мос жавобни даволашни олиб бораётган шифокор бера олади. Енгил кечадиган ёғда куйишлари уйда совуқ компресс каби усуллар билан енгиллаштирилиши мумкин. Бундай ҳолатларда кўпинча куйиш вақт ўтиши билан ўз-ўзидан тузалади. Аммо кучайиб борадиган ва инсоннинг ҳаёт сифатига салбий таъсир қиладиган куйишларда албатта энг яқин тиббиёт муассасасига мурожаат қилиб, мутахассис шифокорлардан ёрдам олиш керак.

Шунингдек, ёғда куйишини даволаш жараёнида оқсил (протеин), минерал ва витаминларга бой маҳсулотларни истеъмол қилишга ҳаракат қилинг. Бу озиқ моддалар куйган жойда шикастланган тўқиманинг тикланишига ёрдам беради.

Бундан ташқари, тери янгиланиш жараёнига киргани учун кўпроқ сувга эҳтиёж сезади. Шунинг учун кундалик сув истеъмолини ҳам оширишга эътибор беринг.

Даволаниш даврида чекиш ва алкогол каби зарарли одатларни имкон қадар камайтириш ёки бутунлай тарк этишга ҳаракат қилинг. Шифокор тавсия қилган дори ва кремларни мунтазам қўлланг, агар шифокор маъқул кўрса, белгиланган муддат давомида боғлам (пансуман) қилишни ва куйган жойни тоза тутишни давом эттиринг.

Ёғда куйишини даволаш қандай бўлади?

“Ёғда куйишига нима фойда қилади?” саволига турли жавоблар бериш мумкин. Бунинг энг муҳим сабаби — ёғда куйиши турли оғирлик даражаларида юз беришидир.

Ёғда куйишини даволашда қўлланиши мумкин бўлган айрим усуллар:

• Қизиган ёғда терига тегиб кетган ҳолатларда куйган жойни 15–20 дақиқа давомида совуқ сув остида тутиш керак. Шу тариқа совуқ сув куйишнинг тананинг бошқа қисмларига “тарқалиши”нинг олдини олиб, оғриқнинг камайишига ёрдам беради.
• Куйиш оғир бўлса, биринчи ёрдам таркибида албатта боғлам (пансуман) бўлиши керак. Боғлам ёрдамида куйган жойнинг гигиенаси таъминланиб, инфексия хавфи камаяди. Шу билан бирга куйган жойнинг ҳаво олишини ҳам таъминлаш зарур.
• Куйишнинг тузалиш жараёнини қўллаб-қувватлаш учун шифокор тавсия этган куйишга қарши малҳамлар ёки кремлар ишлатилади. Терининг намлик мувозанатини сақлаш ва тикланишни тезлатишга хизмат қиладиган бу кремлар изларнинг камайишига ҳам ёрдам бериши мумкин.
• Агар куйиш енгил даражада бўлса, шифокор тавсиясига кўра оғриқ қолдирувчи ёки яллиғланишга қарши дори воситаларини қабул қилишингиз мумкин. Куйган жойдаги оғриқни камайтириш ва юзага келиши мумкин бўлган яллиғланишнинг олдини олишга хизмат қиладиган бу дорилар фақат шифокор томонидан ретсепт билан буюрилиши мумкин.
• Айниқса оғир куйишларда куйган жойни мунтазам тозалаш ва боғлам қилиш шарт. Боғлам инфексия хавфини минималлаштириб, тузалиш жараёнини тезлаштиришга хизмат қилади.

Ушбу усул ва даволашлар “ёғда куйишига нима фойда қилади?” саволига бериладиган жавоблар қаторига киради. Бироқ ҳар бир инсондаги куйиш ҳолати бошқасидан фарқ қилади. Сизнинг ҳолатингизга энг мос ечимни фақат даволашингизни олиб бораётган шифокор белгилайди.

Тез-тез сўраладиган саволлар

Ёғда куйиш уйда бўлганида нима қилиш керка?

Ёғ куйиши юз берган заҳоти биринчи ёрдамни тўғри кўрсатиш жуда муҳим. Шу боис уйда бирор иш қилаётганда ниҳоятда эҳтиёт бўлиш керак. Қизиган ёғда терингизга тегиши билан дарҳол ўша жойни совуқ сув билан чайинг. Тахминан 10–15 дақиқа давомида совуқ сув тутишни давом эттиришингиз мумкин. Шу тариқа куйишнинг терида келтирган шикастланишини камайтириш ва оғриқни енгиллаштириш мумкин.

Ёғда куйишидан из қоладими?

Ёғда куйиши из қолдириши энг эҳтимолли куйиш турларидан биридир. Из қолмаслиги учун албатта тўғри биринчи ёрдам кўрсатиш зарур. Бунинг учун совуқ сув қўллаш мумкин. Агар нотўғри муолажа қилинса, из қолиш эҳтимоли янада ортади. Совуқ сув билан дастлабки ёрдамдан сўнг даволаниш жараёни учун энг яқин тиббиёт муассасасига мурожаат қилиб ёрдам олишингиз керак.

Ёғда куйишидан из қолмаслиги учун нима қилиш керак?

Қизиган ёғ терига тегиши натижасида пайдо бўладиган ёғда куйиши кейин кучли оғриқ келтириб чиқарадиган ва кўпинча из қолдирадиган муаммолар сирасига киради. Ёғда куйишидан сўнг из қолмаслиги учун биринчи ёрдам жуда муҳим.

Куйишдан сўнг терини совуқ сув таъсирида ушлаш керак. Совуқ компресс из қолишининг олдини олиши мумкин. Аммо шифокор назоратисиз, билмасдан дори ёки малҳам ишлатиш из қолишига олиб келиши мумкин.