by Mavzu davomida
20 ҳафта: ҳомилангиз катталиги гўёки мангодек
Табриклайман, сиз ҳомиладорликнинг ярмидан ўтдингиз. Ҳомиладорлик ўртача 40 ҳафта давом этса-да, ҳар икки томонга 2 ҳафтага ўзгариш нормал деб ҳисобланади. Кичкинтой белгиланган санасида туғилади деб умид қилмасликка ҳаракат қилинг ва ўша кунга режа тузманг. Тахминий туғиш муддати фақат қўлланма сиафитда ишлатилади. Агар сизда ҳайз тартибсиз бўлган бўлса ёки болангизга қачон ҳомиладор бўлганингизга ишончингиз комил бўлмаса, УТТ сизнинг болангизнинг этуклигини ва ҳомилангиз қайси ҳафтадалигини аниқ баҳолаб бериши мумкин.
Ҳомиладорликнинг 20 ҳафтасида, сиз қорнингиздаги бу кичик бўлакча билан бироз бошқача юраётганингизни сезишингиз мумкин. Бунинг сабаби, сизнинг оғирлик марказингиз ўзгармоқда. Қоматингизни кузатиб боринг ва онангизнинг: “Букрилама ва элкангни орқага ташла” деганини эсланг. Қизиқ, тўла қоринда яна қанча жой бор экан. Агар ишингиз стол ортида ўтириб ишлаш билан боғлиқ бўлса, иш жойингизни қандай қилиб қулай қилиш ҳақида ўйланг. Балки кераксиз зўриқишни олдини олиш учун сиз орқа суянчиқни ва ўриндиқ баландлигини созлашингиз керакдир. Иш жойингизни шундай тартибга солингки, у сиз учун қулай бўлсин. Баъзи ташкилотларда сизга иш учун баъзи амалий ғояларни бера оладиган касбий терапевтлар мавжуд.
Оҳ, поябзалим мени ўлдирмоқда!
Юрганингизда турғун бўлишингиз учун қулай поябзал кийганингизга ишонч ҳосил қилинг. Агар баланд пошнали кийим кийишга одатланган бўлсангиз, текис поябзаллар ҳақида ўйлаб кўринг. Кўп аёлларнинг поябзаллари иккинчи триместрда мос келмай қолади. Бунда ҳомиладорлик гормонларини айбланг! Аслида, аёллар учун поябзал ўлчамининг ошиши меъёрий ҳолдир.\н
Оҳ! Ҳис силаб корсам бўладими?
Атрофингиздаги одамлар сизнинг ҳомиладорлигингизга қизиқиш ва ҳаяжон билан қараши мумкин. Аксарият одамлар бўлажак оналарни яхши кўрадилар ва уларда ҳомиладорлик қандай ўтаётганига самимий қизиқиш билдирадилар. Баъзилар ҳатто автоматик равишда сизнинг қорнингизга қўлини қўйиб, чақалоқни ҳис қилишлари мумкин. Бунга қандай реаксия қилиш сизга боғлиқ. Сиз буни жуда ёқимли ёки, аксинча, ёқимсиз деб билишингиз мумкин. Сизнинг қорнингизни ҳимоя қилишингиз ва онгли равишда уни потенсиал зарардан “ҳимоя қилиш” – нормал ҳолат. Одамларга, қорнингизга тегмасликни ва бу сизни ноқулай аҳволга солаётганини айтишга уялманг ёки шунга ишора қилинг. Агар аксинча бўлса, диққат ва ҳаяжондан завқланинг, бу сизнинг ҳомиладорлигингиз давомида албатта кузатилади.
20 ҳафтада танангиздаги жисмоний ўзгаришлар
Ҳомиладорликнинг 20 ҳафтасида бўлганингизда УТТ йўлдош бачадонда пастда ётганлигини аниқласа, ташвишланманг. Йўлдош бачадон деворига яхши боғланган бўлса ҳам, сизнинг бачадонингиз юқорига қараб ўсади ва кенгаяди, шунинг учун у ўша жойда қолиб кетмайди.
Бу ҳафтада сизнинг бачадонингиз киндик даражасида жойлашади. Сизнинг белингиз ғойиб бўлиб, бунинг ўрнига танангизнинг кенглиги қўлтиқдан сонгача бир хил эканлигини кўришингиз мумкин. Агар илгари болангиз бўлган бўлса, эҳтимол буни тезроқ пайқайсиз, чунки қорин пресси мушаклари илгари чўзилган бўлади ва олдингидек қаттиқ бўлмайди.
Юрагингиз қон ҳайдаш қобилиятини ошириб бормоқда ва шу ҳафта ҳар дақиқада тахминан 7 литр қон ҳайдай олмоқда. Ҳомиладорлик гормонларининг таъсири туфайли қон томирлари қўшимча қон оқимини таъминлаш учун заифлашади. Бу шуни англатадики, сизда томир варикози ёки ҳатто геморрой пайдо бўлиши мумкин. Хавотир олманг. Туғилгандан сўнг, улар йўқолади ва одатда доимий муаммоларга олиб келмайди.
Кўкрак, қўлтиқ остингизда ёки оёқларингиз орасидаги тошма пайдо бўлиши мумкин. Сизнинг ички тана ҳароратингиз одатдагидан бир неча даражага юқори, шунинг учун сиз одатдагидан кўра кўпроқ терлайсиз. Пахтадан бўлган ички кийимдан бошқа нарса киймасликка ҳаракат қилинг ва ўлчамлари сизга мос келишига ишонч ҳосил қилинг. Чиройли эмас, балки қулай бўлган нарсаларни кийинг.
Хлоазма – тўқ пигментли юз ниқоби ҳомиладор оналарнинг қарийб 50-75 фоизида учрайди, шунинг учун агар сизда у йўқ бўлса, омадли экансиз. Шунингдек, у капалак ниқоби сифатида ҳам маълум, капалакка ўхшаш, ёноқлар устида “қанот” ҳосил қилади. Хлоазма туғганингиздан кейин йўқолади, аммо агар у сизни безовта қилса, уни яшириш учун ниқобловчи восита ёки асосдан фойдаланинг. Агар кўчага чиқсангиз, шляпа кийинг ва қуёш нуридан ҳимоя қиладиган кремдан фойдаланинг. УВА ва УВБ нурлари сизга зарар етказиши мумкин.
Ушбу ҳафтада бош айланиши ёки ҳушдан кетиш бўлиши мумкин, бу иккинчи ва учинчи триместрларда одатий ҳолдир. Битта жойда узоқ вақт тик туриб қолманг, агар ётган бўлсангиз, тезда туриб кетмасликка ҳаракат қилинг. Танангизни горизонталдан вертикал ҳолатга мослашишига қўйиб беринг.
20 ҳафтада сиздаги ҳиссий ўзгаришлар
Бу ҳафта сиз ўзингизнинг ишингиз ва туғруқ ҳақида ўйлашингиз мумкин. 20 ҳафтада одатда маълум бир руҳий силжиш содир бўлади, чунки энди туғишнгизгача кўп вақт қолмаганлигини англайсиз. Аёлларнинг жуда оз фоизи туғруқдан чиндан ҳам қўрқишади ва уларда ҳомиладорлик бутун даври давомида жиддий безовталикка сабаб бўлади. Агар сиз улардан бири бўлсангиз, ўз муаммоларингиз ҳақида акушер ёки шифокор билан албатта гаплашинг. Баъзида туғруққача консултатсия зарур бўлади.
Агар бу сизнинг скрининг қиладиган ҳафтангиз бўлса, сиз аввалгидан кўра болангиз билан янада катта ҳиссий алоқани ҳис қилишингиз мумкин. Кўп аёллар ҳомиладорлик текшируви чақалоқнинг аҳволи яхши эканлигини тасдиқламагунча ўзларининг ҳис-туйғуларини ушлаб туришади. Бу одатий хол. Кичкинтойингизнинг юзини биринчи марта кўриш, ҳатто у экран орқали кўринса ҳам – муҳим воқеадир.
Агар сиз хавфли вазиятга тушиб қолсангиз, қўлингиз автоматик равишда қорнингизни ушлаш учун пастга тушишини сезган бўлсангиз керак. Сизнинг миянгизнинг фикрлаш марказларини четлаб ўтаётганга ўхшаб кўринадиган бу кичик одатларга ўрганинг ва шунчаки автопилотга ўтинг. Бунинг ҳаракатларнинг ортида муҳим мохият мавжуд.
Сизнинг эрингиз ўзини бироз четлатилгандек ҳис қиляптими? У УТТга ва шифокорларга сиз билан боришига ишонч ҳосил қилинг. Гарчи сиз болангизга 100 фоиз эътибор қаратган бўлсангиз ҳам, у фақат сизнинг симптомларингиз орқали ҳомиладорлик ҳақида билганини эслашга ҳаракат қилинг. Унга болангиз билан ўз муносабатини ривожлантириш учун унга вақт беринг ва уни узоқлаштирманг.
20 ҳафтада болангиздаги ўзгаришлар
20 ҳафтада болангизда ташқи қулоқлар аллақачон мукаммал шаклланган бўлади. Улар товуш тўлқинларини ички қулоққа йўналтириш учун мўлжалланган, бу ерда эса қорин девори орқали ўтадиган шовқин эшитилади. Шунинг учун ҳам, бола туғилганида сизнинг овозингизни таниши учун у билан ҳар куни гаплашиш жуда муҳимдир.
Бу ҳафтада болангиз бошидан оёғигача 25 сантиметр узунликда бўлади. Унинг териси ҳали ҳам пишлоқсимон ёғ, оқ ва ёғли қоплама билан қопланган, у болангизнинг нозик терисини қуриб қолишдан ҳимоя қилади.
Ушбу ҳафтада болангиз тахминан 320 мл амнион суюқлиги ичида ётади. Суюқликнинг ҳарорати сизнинг танангизнинг ҳароратидан бир оз юқори сақланади. Бу болани иссиқ тутишга ёрдам беради.
Ушбу ҳафтада сиз боланинг ҳаракатларини кўп сезасиз. Улар сизни ноқулай аҳволга соладиган даражада кучли эмас ва бу фарзандингиз ўзини яхши ҳис қилаётганига сизни ишонтиришнинг ажойиб усули.
20 ҳафта учун маслаҳатлар
Агар сизни томирларингизнинг варикоз кенгайиши безовта қилаётган бўлса, ушлаб турувчи чулки ёки колготкиларга эътибор беринг. Агар сиз узоқ вақт тик туришингиз керак бўлса, бу сизнинг ҳаётингизни бироз енгиллаштириши мумкин. Имкон бўлганда оёқларингизни кўтаришга ҳаракат қилинг, ўтиринг ва узоқ вақт тик туришдан сақланинг.
Агар сизнинг ратсионингизда клетчатка ва суюқлик кўп бўлса, геморройни енгиллаштириш мумкин. Донли ёрмалар, мевалар, сабзавотлар, дуккаклилар фойдали ҳисобланади. Ҳожатхонада узоқ вақт ўтирганингизда кучанишдан сақланинг. Агар сиз ҳожатхонага боришингиз кераклигини ҳис қилсангиз, уни кечиктирманг. Танангиз сигналларини узоқ муддатга эътиборсиз қолдириш муаммоларга олиб келиши мумкин, шунинг учун боришингиз керак бўлса, дарров боринг!
Агар сиз туғруқдан олдинги машғулотларга ҳалигача ёзилмаган бўлсангиз, ҳозир ёзилинг. Гарчи илгари фарзандингиз бўлган бўлса ҳам, малака ошириш курси ҳақида ўйлаб кўринг. Акс ҳолда кутубхонага боринг, Интернетда обрўли сайтларда бир неча соат ўтиринг ва ҳомиладорлик ва туғруқҳақидаги билимингизни такомиллаштиринг. Бу сизнинг хабардор бўлишингиз ва ўзингизнинг ва фарзандингизнинг соғлиғини тўғри назорат қилишингиз учун керак бўлади.
Белингизни асранг. Оғир нарсаларни кўтаришдан ва кўтараётганда айлантиришдан сақланинг. Ҳомиладорликда белда оғриқ ва ҳаддан ташқари зўриқиш тез-тез учрайди ва уни даволашдан кўра, бел жароҳатини олдини олиш осонроқ. Агар сиз оғриқни ҳис қилсангиз, табиий даволанишга мурожаат қилинг. Иссиқ ванналар ёки душ, массаж, компресслар ва машқлар сизга ёрдам бериши мумкин. Агар белингизда доимий оғриқлар бўлса, физиотерапевтга боришни ўйлаб кўринг. Умуртқа поғонаси мушакларини кучайтириш ва қўллаб-қувватлаш учун махсус машқлар мавжуд.
