Холестерин нима ва у соғлиқ учун қанчалик хавфли

Холестерин нима

Холестерин танадаги табиий ёғ тури бўлиб, турли тана функтсиялари учун зарурдир. Холестерин ҳужайралар тузилишида иштирок этади, баъзи гормонлар синтезида рол ўйнайди ва овқат ҳазм қилиш тизими томонидан сўрилган ёғларни ташишга ёрдам беради.

Бироқ, холестерин даражаси юқори бўлса, яъни «юқори холестерин» бу юрак касалликлари ва бошқа соғлиқ муаммолари учун хавф омилига айланади. Юқори холестерин қон томирларида бляшка тўпланишига олиб келиши мумкин, бу эса қон оқимини тўсиб қўйиши, юрак хуружи ёки инсулт хавфини оширади.

Холестериннинг кунлик миқдори қанча

Кундалик холестерин истеъмол қилиш бўйича қатъий тавсиялар мавжуд бўлмаса-да, Америка юрак ассотсиатсияси кунлик холестерин истеъмолини 300 миллиграммдан кам бўлишини тавсия қилади. Бироқ, баъзи одамлар учун бу миқдор паст ёки юқори бўлиши мумкин, айниқса холестерин даражаси юқори бўлганлар учун.

Соғлом овқатланиш режаси тўйинган ёғлар ва транс ёғлар каби холестеролни ўз ичига олган озиқ-овқатларни истеъмол қилишни чеклаши керак. Айниқса, қизил гўшт, ёғли сут маҳсулотлари, қайта ишланган овқатлар ва газаклар юқори холестеринни ўз ичига олади. Бунинг ўрнига, янги мева, сабзавотлар, доналар, ёғсиз оқсиллар ва соғлом ёғлар каби холестеринсиз озиқ-овқатларни истеъмол қилиш холестерин даражасини назорат қилишда ёрдам беради.

Агар соғлиғингиз билан боғлиқ муаммолар ёки юқори холестерин даражаси бўлса, соғлиқни сақлаш мутахассислари билан маслаҳатлашиш энг тўғри ёндашувдир.

Холестерин миқдорини назорат остида ушлаб туриш учун соғлом овқатланиш, мунтазам равишда машқ қилиш, чекмаслик ва шифокор тавсияларига амал қилиш муҳимдир. Баъзи ҳолларда юқори холестеринни назорат қилиш учун дорилар ҳам ишлатилиши мумкин.

Холестерин муаммоси бўйича кимга мурожат қилиш керак

Холестерин билан боғлиқ муаммолар одатда кардиологлар томонидан бошқариладиган саломатлик ҳолатидир. Шунинг учун юқори холестерин ёки холестерин билан боғлиқ бошқа соғлиқ муаммолари бўлган одамлар кардиолог билан боғланишлари керак.

Бундан ташқари, диетитлар ва диетологлар соғлом овқатланиш режасини тузишга ёрдам беради ва холестерин даражасини назорат қилади. Жисмоний машқлар билан шуғулланувчи терапевтлар ёки спорт мураббийлари ҳам мунтазам машқлар режаларини тузиш орқали холестерин даражасини назорат остида ушлаб туришга ёрдам беради.

Сизнинг соғлиғингиз билан боғлиқ муаммолар ҳақида гапириш ва даволаниш режасини тузиш учун ҳар доим соғлиқни сақлаш мутахассиси билан маслаҳатлашиш тавсия этилади.

Холестерин миқдори кўп маҳсулотлар

Холестерин ҳайвонот маҳсулотларида мавжуд бўлган липидларнинг бир тури бўлиб, кўплаб ҳайвонот маҳсулотларида холестерин мавжуд. Айрим мисоллар:

• Қизил гўшт (айниқса ёғли гўштда)
• Товуқ
• Сут ва сут маҳсулотлари (айниқса, сут, пишлоқ ва қаймоқ каби маҳсулотлар)
• Тухум (сариғи айниқса юқори холестеринни ўз ичига олади)
• Жигар
• Мидия ва бошқа қисқичбақасимонлар

Ушбу маҳсулотларни истеъмол қилганда, холестерин миқдорини чеклаш учун эҳтиёт бўлиш керак. Юқори холестеролни истеъмол қилиш қонда холестерин миқдорининг ошишига ва юрак хасталиклари хавфини оширишга олиб келиши мумкин. Соғлом овқатланиш учун ҳайвонот маҳсулотларидан ташқари, мева, сабзавот, донли маҳсулотлари ва ўсимлик оқсиллари каби ўсимликка асосланган озиқ-овқатларни кўпроқ истеъмол қилиш муҳимдир.