Olxo‘rining foydalari, ayniqsa olxo‘ri ilk pishib chiqqan davrlarda ko‘proq seziladi. Shu sababli ilk mevalar har doim sog‘lomroq bo‘ladi, degan qarash mavjud. Yoz o‘rtalarida pishadigan olxo‘rilarga esa Yapon olxo‘risi deyiladi.
Olxo‘ri mevasi Raʼnodoshlar oilasining eng sevimli a’zolaridan biridir. Ayniqsa yoz oylarining “ajralmas ta’mlari” qatorida turadigan olxo‘ri ko‘pchilik uchun yozni kutish sababiga aylangan. Turkiyada, ayniqsa Sharqiy Anadolu mintaqasida olxo‘ri daraxtlari juda ko‘p uchraydi. Mevani yetishtirish ham aynan shu hududlarda amalga oshiriladi.
Mavzu davomida
Olxo‘ri turlari nimalar?
Olxo‘rining ma’lum bo‘lgan ko‘plab turlari bor. Ularning ichida eng mashhuri — yashil olxo‘ri. Yashil olxo‘ridan tashqari, eng keng tarqalgan turlari quyidagilar:
- Gilos olxo‘risi
- Qizil olxo‘ri
- Murdum olxo‘risi
- Chakal olxo‘risi
- Yevropa olxo‘risi
- Damson olxo‘risi
- Qora olxo‘ri
- Yapon olxo‘risi
- Oregon olxo‘risi
- Meksika olxo‘risi
- Sohil olxo‘risi
- Simon olxo‘risi
Bundan tashqari ham boshqa olxo‘ri turlari borligi ma’lum. Ba’zi turlar ushbu olxo‘rilarning gibridi sifatida ham qabul qilinadi. Bu meva turlarining ayrimlaridan quritilgan olxo‘ri ham tayyorlanadi. Quruq mevalardan biri sanalgan quritilgan olxo‘rining sog‘liq uchun ko‘plab foydalari bor.
Quritilgan olxo‘rining foydalari nimalar?
Olxo‘rining foydalari, ayniqsa temir tanqisligi nuqtayi nazaridan juda muhim. Foydasi ko‘p bo‘lgan olxo‘ri turlarini quritilgan holatda iste’mol qilish ham sog‘lig‘imizni asrashga xizmat qiladigan ayrim xususiyatlarni yuzaga chiqaradi. Odatda parhez ro‘yxatlarida uchraydigan quruq mevalardan biri ham — quritilgan olxo‘ridir. Quritilgan olxo‘rining foydalari quyidagicha:
- Vazn tashlashga yordam beradi
- Modda almashinuvini tezlashtiradi
- Soch salomatligini saqlaydi
- Soch to‘kilishi muammosining kamayishiga yordam beradi
- Qarish alomatlarini kamaytiradi
- Ajinlar paydo bo‘lishini kechiktiradi
- Yurak salomatligini asrashga yordam beradi
- Qabziyat muammosiga yaxshi ta’sir qiladi
- Ovqat hazm qilish tizimidagi muammolarni kamaytirishga yordam beradi
- Hazmsizlikni bartaraf etadi

Yashil olxo‘rining foydalari nimalar?
Yashil olxo‘ri yoz oylarining ajralmas mevalaridan biridir. Olxo‘rining foydasi bo‘lishi bilan birga, uning mazasi ham ko‘pchilikning sevib iste’mol qilishiga sabab bo‘ladi. Yashil olxo‘ri mevasining sog‘lig‘imiz uchun ayrim ijobiy ta’sirlari bor. Yashil olxo‘rining sog‘liq uchun keltiradigan ayrim foydalari:
- Yurak salomatligini asrashga yordam beradi
- Yurak mushaklarining muntazam ishlashiga ko‘maklashadi
- Qon bosimini muvozanatlashtiradi
- Yuqori xolesterinning pasayishiga yordam beradi
- Qon tomirlarning tiklanishini qo‘llab-quvvatlaydi
- Organizmning qarshilik (immun) kuchini oshiradi
- Ichki shikastlanishlarning oldini oladi
- Saraton hujayralariga qarshi kurashadi
- Miya shikastlanishining oldini oladi
- Temir tanqisligi uchun foydali
- Qon ishlab chiqarilishini oshiradi
- Magniy qo‘shimchasi bilan ta’minlaydi
- Menopauza alomatlarini yengillashtiradi
- To‘qlik hissini beradi

Shuningdek, yashil olxo‘ri vazn muvozanatini saqlashga ham yordam beradigan mevadir. O‘pka salomatligini asrash uchun ham yashil olxo‘rining foydalaridan foydalanish mumkin. Yashil olxo‘ri tarkibida ko‘p miqdorda antioksidant mavjud.
Shu tariqa u teri uchun ham, umumiy sog‘liq uchun ham ko‘plab foyda beradi.
Qizil olxo‘rining foydalari nimalar?
Qizil olxo‘ri qarishga qarshi xususiyatlari bilan tanilgan. Anti-aging (qarishga qarshi) xususiyatlarga ega qizil olxo‘ri organizmdagi biriktiruvchi to‘qimalarning yangilanishiga yordam beradi. Natijada terida ajinlar va mayda chiziqlar paydo bo‘lishi kechroq yuz beradi.
Shu tariqa teringiz yanada yosh va sog‘lom ko‘rinishga ega bo‘ladi. Qizil olxo‘rining yana bir foydasi — kamqonlik muammosiga yaxshi ta’sir qilishidir.
Bundan tashqari, qizil olxo‘ri iste’moli organizmda temirning so‘rilishini ham osonlashtiruvchi xususiyatga ega. Qizil olxo‘rining boshqa ma’lum foydalari:
- Ovqat hazm qilish tizimini yaxshilaydi.
- Qorinning dam bo‘lishini kamaytiradi.
- Qabziyat muammosiga yaxshi ta’sir qiladi.
- Modda almashinuvini tezlashtiradi.
- Vazn tashlash jarayonini qo‘llab-quvvatlaydi.
- Qandli diabet bemorlari uchun foydali.
- Immunitetni mustahkamlashga yordam beradi.

Murdum olxo‘risining foydalari nimalar?
Murdum olxo‘risi sog‘liq uchun foydali oziq moddalarga boy mevadir. Antioksidant va vitaminlarga boy bo‘lgan murdum olxo‘risining foydalari qatoriga quyidagilar kiradi:
- Organizmdagi erkin radikallarga qarshi kurashishga yordam beradi
- Qarish alomatlarining kamayishiga ko‘maklashadi
- Hujayraviy shikastlanishning oldini oladi
- Immunitetni kuchaytiradi
- Ovqat hazm qilish tizimini tartibga soladi
- Organizmdagi yallig‘lanishlarning kamayishiga yordam beradi

Murdum olxo‘risining yana boshqa ma’lum foydalari ham bor. Uni me’yoridan ortiq iste’mol qilish, ayniqsa qandli diabet bemorlari uchun xavf tug‘dirishi mumkin.