Sabzavotlar foydasi va turlari

Yozgi sabzavotlarning oziq qiymati qanday?

Bu maqolani sun'iy intellekt bilan xulosa qiling

O‘zbekistonda kundalik ovqatlanishda eng ko‘p uchraydigan sabzavotlar orasida pomidor, bodring, piyoz, sabzi, kartoshka, karam, do‘lmabop qalampir, qovoqcha, makkajo‘xori va yashil loviya alohida o‘rin tutadi. Ular salat, sho‘rva, dimlama, qovurma va boshqa ko‘plab taomlarda muntazam ishlatiladi. Quyidagi ma’lumotlar xom sabzavotlarning iste’mol qilinadigan qismi bo‘yicha berilgan bo‘lib, foiz ko‘rsatkichlari 2000 kaloriyalik kunlik ratsion mezoniga asoslangan. (U.S. Food and Drug Administration)

Nega sabzavotlar muhim?

Sabzavotlar odatda kaloriyasi past, ammo vitamin, mineral, oziq tolasi va foydali biologik faol moddalar manbai hisoblanadi. Shu sababli ular kundalik ovqatlanishda nafaqat to‘yimlilik, balki umumiy salomatlikni qo‘llab-quvvatlash nuqtayi nazaridan ham muhim o‘rin egallaydi. FDA jadvalida ham ko‘pchilik sabzavotlarda to‘yingan yog‘, trans yog‘ va xolesterin miqdori juda kam ekani ko‘rsatilgan.

Pomidor

Pomidor yozgi dasturxonning eng asosiy sabzavotlaridan biridir. 1 dona o‘rtacha pomidor 25 kaloriya beradi. Shuningdek, u 340 mg kaliy saqlaydi, C vitamini kunlik me’yorining 40 foizini va A vitamini kunlik me’yorining 20 foizini ta’minlaydi. Shu bois pomidor yengil, ammo foydali sabzavot sifatida kundalik ratsionga juda mos keladi.

Bodring

Bodring, ayniqsa issiq kunlarda, eng ko‘p iste’mol qilinadigan sernam sabzavotlardan biridir. FDA ma’lumotiga ko‘ra, o‘rtacha bodringning uchdan bir qismi 10 kaloriya beradi va 140 mg kaliy saqlaydi. U kaloriyasi juda past bo‘lgani uchun salatlarda, yengil ovqatlarda va parhez ratsionida tez-tez ishlatiladi.

Piyoz

Piyoz o‘zbek taomlarining deyarli barchasida ishlatiladigan asosiy sabzavotdir. 1 dona o‘rtacha piyoz 45 kaloriya beradi, 11 g uglevod va 3 g oziq tolasi saqlaydi. Bundan tashqari, u C vitaminining 20 foizini ham ta’minlaydi. Piyoz taomga nafaqat ta’m beradi, balki uning oziq qiymatini ham oshiradi.

Piyoz sharbatining foydali tomonlari

Sabzi

Sabzi A vitaminiga boyligi bilan ajralib turadi. 1 dona o‘rtacha sabzi 30 kaloriya beradi, 250 mg kaliy saqlaydi va A vitamini kunlik me’yorining 110 foizini ta’minlaydi. Shuningdek, u C vitamini va oziq tolasi ham beradi. Shu sababli sabzi ko‘rish faoliyati, teri salomatligi va umumiy ovqatlanish sifati uchun foydali sabzavotlardan biri hisoblanadi.

Sabzining qanday foydali tomonlari bor

Kartoshka

Kartoshka O‘zbekistonda eng ko‘p ishlatiladigan sabzavotlardan biridir. 1 dona o‘rtacha kartoshka 110 kaloriya beradi va 620 mg kaliy saqlaydi. U, shuningdek, C vitamini kunlik me’yorining 45 foizini ta’minlaydi. Kartoshka ayniqsa energiya beruvchi mahsulot sifatida qadrlanadi, ammo uni tayyorlash usuli oziq qiymatiga sezilarli ta’sir qilishi mumkin.

Karam

Karam ham salatlarda, ham pishirilgan taomlarda keng ishlatiladi. FDA ma’lumotiga ko‘ra, o‘rtacha yashil karamning o‘n ikkidan bir qismi 25 kaloriya beradi, 190 mg kaliy saqlaydi va C vitamini kunlik me’yorining 70 foizini qoplaydi. Shu jihatdan karam oddiy va arzon bo‘lishiga qaramay, juda foydali sabzavotlardan biridir.

Do‘lmabop qalampir

Do‘lmabop qalampir rang-barang ko‘rinishi va boy vitamin tarkibi bilan ajralib turadi. 1 dona o‘rtacha qalampir 25 kaloriya beradi, 220 mg kaliy saqlaydi va C vitamini kunlik me’yorining 190 foizini ta’minlaydi. Bundan tashqari, unda A vitamini ham bor. Shu sababli qalampir salat, qovurma va do‘lma uchun nafaqat mazali, balki juda foydali tanlovdir.

Qovoqcha

Qovoqcha yengil hazm bo‘ladigan va kaloriyasi past sabzavotlardan biridir. O‘rtacha qovoqchaning yarmi 20 kaloriya beradi, 260 mg kaliy saqlaydi va C vitamini kunlik me’yorining 30 foizini ta’minlaydi. U suvga boy bo‘lgani uchun yozgi ovqatlanishda ayniqsa mos sabzavot hisoblanadi.

Makkajo‘xori

Makkajo‘xori boshqa ko‘plab sabzavotlarga qaraganda kaloriyasi biroz yuqoriroq mahsulotdir. 1 dona o‘rtacha boshoqdan ajratilgan don qismi 90 kaloriya beradi, 18 g uglevod va 2 g oziq tolasi saqlaydi. Unda 250 mg kaliy ham mavjud. Shu sababli makkajo‘xori to‘yimliligi yuqoriroq bo‘lgan sabzavotlardan biri sanaladi.

Yashil loviya

Yashil loviya ham O‘zbekiston oshxonasida ancha keng ishlatiladi. 3/4 stakan to‘g‘ralgan yashil loviya 20 kaloriya beradi, 5 g uglevod, 2 g oziq tolasi va 200 mg kaliy saqlaydi. Unda C vitamini ham mavjud. Bu esa yashil loviyani yengil, ammo foydali sabzavotlardan biriga aylantiradi.

Xulosa

O‘zbekistonda keng tarqalgan sabzavotlarning aksariyati kaloriyasi past, ammo vitamin va minerallarga boy. Pomidor va qalampir C vitamini bilan, sabzi A vitamini bilan, kartoshka esa kaliy bilan ajralib turadi. Bodring, karam, qovoqcha va yashil loviya esa kundalik ovqatlanishni yengillashtirib, ratsionni boyitishga yordam beradi. Eng to‘g‘ri yondashuv — bir xil sabzavot bilan cheklanib qolmasdan, mavsumga qarab ularni navbatlab iste’mol qilishdir.