Sabzavotlar foydasi va turlari

Ёзги сабзавотларнинг озиқ қиймати қандай?

Bu maqolani sun'iy intellekt bilan xulosa qiling

Ўзбекистонда кундалик овқатланишда энг кўп учрайдиган сабзавотлар орасида помидор, бодринг, пиёз, сабзи, картошка, карам, дўлмабоп қалампир, қовоқча, маккажўхори ва яшил ловия алоҳида ўрин тутади. Улар салат, шўрва, димлама, қовурма ва бошқа кўплаб таомларда мунтазам ишлатилади. Қуйидаги маълумотлар хом сабзавотларнинг истеъмол қилинадиган қисми бўйича берилган бўлиб, фоиз кўрсаткичлари 2000 калориялик кунлик ратсион мезонига асосланган. (У.С. Фоод анд Друг Администратион)

Нега сабзавотлар муҳим?

Сабзавотлар одатда калорияси паст, аммо витамин, минерал, озиқ толаси ва фойдали биологик фаол моддалар манбаи ҳисобланади. Шу сабабли улар кундалик овқатланишда нафақат тўйимлилик, балки умумий саломатликни қўллаб-қувватлаш нуқтайи назаридан ҳам муҳим ўрин эгаллайди. ФДА жадвалида ҳам кўпчилик сабзавотларда тўйинган ёғ, транс ёғ ва холестерин миқдори жуда кам экани кўрсатилган.

Помидор

Помидор ёзги дастурхоннинг энг асосий сабзавотларидан биридир. 1 дона ўртача помидор 25 калория беради. Шунингдек, у 340 мг калий сақлайди, К витамини кунлик меъёрининг 40 фоизини ва А витамини кунлик меъёрининг 20 фоизини таъминлайди. Шу боис помидор енгил, аммо фойдали сабзавот сифатида кундалик ратсионга жуда мос келади.

Бодринг

Бодринг, айниқса иссиқ кунларда, энг кўп истеъмол қилинадиган сернам сабзавотлардан биридир. ФДА маълумотига кўра, ўртача бодрингнинг учдан бир қисми 10 калория беради ва 140 мг калий сақлайди. У калорияси жуда паст бўлгани учун салатларда, енгил овқатларда ва парҳез ратсионида тез-тез ишлатилади.

Пиёз

Пиёз ўзбек таомларининг деярли барчасида ишлатиладиган асосий сабзавотдир. 1 дона ўртача пиёз 45 калория беради, 11 г углевод ва 3 г озиқ толаси сақлайди. Бундан ташқари, у К витаминининг 20 фоизини ҳам таъминлайди. Пиёз таомга нафақат таъм беради, балки унинг озиқ қийматини ҳам оширади.

Piyoz sharbatining foydali tomonlari

Сабзи

Сабзи А витаминига бойлиги билан ажралиб туради. 1 дона ўртача сабзи 30 калория беради, 250 мг калий сақлайди ва А витамини кунлик меъёрининг 110 фоизини таъминлайди. Шунингдек, у К витамини ва озиқ толаси ҳам беради. Шу сабабли сабзи кўриш фаолияти, тери саломатлиги ва умумий овқатланиш сифати учун фойдали сабзавотлардан бири ҳисобланади.

Sabzining qanday foydali tomonlari bor

Картошка

Картошка Ўзбекистонда энг кўп ишлатиладиган сабзавотлардан биридир. 1 дона ўртача картошка 110 калория беради ва 620 мг калий сақлайди. У, шунингдек, К витамини кунлик меъёрининг 45 фоизини таъминлайди. Картошка айниқса энергия берувчи маҳсулот сифатида қадрланади, аммо уни тайёрлаш усули озиқ қийматига сезиларли таъсир қилиши мумкин.

Карам

Карам ҳам салатларда, ҳам пиширилган таомларда кенг ишлатилади. ФДА маълумотига кўра, ўртача яшил карамнинг ўн иккидан бир қисми 25 калория беради, 190 мг калий сақлайди ва К витамини кунлик меъёрининг 70 фоизини қоплайди. Шу жиҳатдан карам оддий ва арзон бўлишига қарамай, жуда фойдали сабзавотлардан биридир.

Дўлмабоп қалампир

Дўлмабоп қалампир ранг-баранг кўриниши ва бой витамин таркиби билан ажралиб туради. 1 дона ўртача қалампир 25 калория беради, 220 мг калий сақлайди ва К витамини кунлик меъёрининг 190 фоизини таъминлайди. Бундан ташқари, унда А витамини ҳам бор. Шу сабабли қалампир салат, қовурма ва дўлма учун нафақат мазали, балки жуда фойдали танловдир.

Қовоқча

Қовоқча енгил ҳазм бўладиган ва калорияси паст сабзавотлардан биридир. Ўртача қовоқчанинг ярми 20 калория беради, 260 мг калий сақлайди ва К витамини кунлик меъёрининг 30 фоизини таъминлайди. У сувга бой бўлгани учун ёзги овқатланишда айниқса мос сабзавот ҳисобланади.

Маккажўхори

Маккажўхори бошқа кўплаб сабзавотларга қараганда калорияси бироз юқорироқ маҳсулотдир. 1 дона ўртача бошоқдан ажратилган дон қисми 90 калория беради, 18 г углевод ва 2 г озиқ толаси сақлайди. Унда 250 мг калий ҳам мавжуд. Шу сабабли маккажўхори тўйимлилиги юқорироқ бўлган сабзавотлардан бири саналади.

Яшил ловия

Яшил ловия ҳам Ўзбекистон ошхонасида анча кенг ишлатилади. 3/4 стакан тўғралган яшил ловия 20 калория беради, 5 г углевод, 2 г озиқ толаси ва 200 мг калий сақлайди. Унда К витамини ҳам мавжуд. Бу эса яшил ловияни енгил, аммо фойдали сабзавотлардан бирига айлантиради.

Хулоса

Ўзбекистонда кенг тарқалган сабзавотларнинг аксарияти калорияси паст, аммо витамин ва минералларга бой. Помидор ва қалампир К витамини билан, сабзи А витамини билан, картошка эса калий билан ажралиб туради. Бодринг, карам, қовоқча ва яшил ловия эса кундалик овқатланишни енгиллаштириб, ратсионни бойитишга ёрдам беради. Энг тўғри ёндашув — бир хил сабзавот билан чекланиб қолмасдан, мавсумга қараб уларни навбатлаб истеъмол қилишдир.