Mavzu davomida
Gemorroy nima?
Gemorroy – anus(anal) va to’g’ri ichakdagi tomirlarning kengayishi va shishishi natijasida yuzaga keladigan kasallik. Bu holat gemorroyoidal tomirlar deb ataladigan qon tomirlarining shishishi tufayli yuzaga keladi. Gemorroy butun dunyoda keng tarqalgan kasallik bo’lib, ko’p odamlar hayotining bir bosqichida gemorroy belgilarini boshdan kechirishadi.
Gemorroy belgilari qanday?
Gemorroy belgilari odatda anal va to’g’ri ichak hududida og’riq, qichishish, sezgirlik va qon ketish sifatida namoyon bo’ladi. Gemorroy odatda analdan tashqarida joylashgan va shuning uchun tashqi gemoroid deb ataladi. Ammo ba’zi hollarda gemorroy to’g’ri ichakning ichida joylashgan bo’lishi mumkin va bu ichki gemoroid deb ataladi. Ichki gemorroy odatda og’riqsizdir, ammo ular qon ketishi va qichishi mumkin.
Gemorroy sabablari nima?
Gemorroy odatda anal va to’g’ri ichak sohasidagi qon tomirlariga uzoq muddatli bosim tufayli yuzaga keladi. Bunga quyidagi omillar sabab bo’lishi mumkin:
- Ich qotishi yoki diareya
- Homiladorlik
- Uzoq vaqt davomida o’tirish yoki tik turish
- Ortiqcha vazn yoki semirish
- Og’ir narsalarni ko’tarmang yoki mashq qilmang
- Qarish jarayoni
Gemorroy qanday turlari bor?
Gemorroy odatda tashqi va ichki gemorroy deb tasniflanadi. Tashqi bavosillar anal tashqarisidagi venalarning kengayishi va shishishi, ichki gemorroy esa to‘g‘ri ichak ichidagi venalarning kattalashib, shishishi natijasida yuzaga keladi.
Gemorroy ham birinchi, ikkinchi, uchinchi va to’rtinchi darajali gemorroy deb tasniflanadi. Birinchi darajali gemorroy odatda og’riqsizdir va defekatsiya paytida qon ketishi mumkin. Ikkinchi darajali gemorroy analdan tashqariga chiqishi va orqaga surilishi mumkin. Uchinchi darajali gemorroy analdan tashqariga chiqadi va ularni qo’lda joyiga qaytarish mumkin. To’rtinchi darajali gemorroy analdan tashqarida qoladi va ularni orqaga surib bo’lmaydi.
Gemorroy qanday aniqlanadi?
Gemorroy tashxisi odatda proktolog yoki gastroenterolog tomonidan tekshirilgandan so’ng amalga oshiriladi. Tekshiruv davomida shifokor anal va to’g’ri ichak sohasini tekshirish orqali gemorroy tashxisini qo’yadi. Tekshiruv davomida shifokor qo’lqopli barmoq bilan tekshirib, gemorroyning hajmi va joylashishini baholaydi. Ba’zi hollarda shifokor sigmoidoskopiya yoki kolonoskopiya deb ataladigan testlarni ham o’tkazishi mumkin. Ushbu testlar anal va to’g’ri ichak sohasidagi ichki gemorroylarni aniqlashga yordam beradi.

Gemorroyni davolash usullari qanday?
Gemorroyni davolash gemorroyning og’irligi va turiga qarab farq qilishi mumkin. Yengil gemorroy odatda uyda davolanishi mumkin, og’ir gemorroy esa jarrohlik aralashuvni talab qilishi mumkin. Gemorroyni quyidagi usullar bilan davolash mumkin:
- Uy sharoitida davolanish: Gemorroy engil bo’lsa, uyda davolanish samarali bo’ladi. Ushbu davolash usuli quyidagilarni o’z ichiga olishi mumkin:
- Ko’p miqdorda suv ichish va tolaga boy oziq-ovqatlarni iste’mol qilish ich qotishining oldini olishga yordam beradi.
- Anusni tozalash va namlash uchun iliq suv bilan o’tirish vannalarini qabul qilish qichishishni engillashtiradi.
- Mahalliy kremlar va malhamlar gemorroyning shishishi va og’rig’ini kamaytirishi mumkin.
- Dori-darmonlar: Ba’zi dorilar gemorroy belgilarini engillashtirishga yordam beradi. Bularga og’riq qoldiruvchi vositalar, yallig’lanishga qarshi dorilar va gemorroy kremlari kiradi.
- Lazer terapiyasi: bu usul gemorroyni qisqartirish uchun ishlatiladi. Ushbu usullar, ayniqsa, ichki gemoroid uchun samarali.
- Kauchuklash yoki skleroterapiya: bu usullar gemoroidni kesish yoki qisqartirish uchun ishlatiladi. Kauchuklash gemorroyni siqib, qon oqimini to’xtatadi, skleroterapiya esa qon oqimini gemorroyga AOK qilingan eritma bilan to’xtatadi.
- Jarrohlik aralashuvi: Gemorroy og’ir bo’lgan hollarda jarrohlik aralashuv zarur.
Xulosa qilib aytadigan bo’lsak, gemorroy juda keng tarqalgan holat bo’lib, uning bazilari odatda uyda davolanishi mumkin. Ammo og’ir gemoroid jarrohlik aralashuvni talab qilishi mumkin. Gemorroy paydo bo’lishining oldini olish uchun tolali ovqatlar iste’mol qilish, ko’p miqdorda suv ichish, muntazam ravishda mashq qilish va uzoq vaqt o’tirishdan ko’ra tez-tez qisqa tanaffuslar qilish kabi sog’lom turmush tarzini tanlash muhimdir. Bundan tashqari, ich qotishining oldini olish uchun yuqori tolali ovqatlar va tolali qo’shimchalarni iste’mol qilish foydalidir. Agar sizda biron bir savol yoki tashvish bo’lsa, shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.