Вертиго – бу сиз ёки атрофингиздаги нарсаларни айланаётгандек ҳис қилишдир. Бу туйғу сизнинг мувозанат тизимингизнинг бузилишидан келиб чиқади. Сизнинг мувозанат тизими қулоқларингиз, кўзларингиз ва мия нервлари орасидаги алоқадан иборат. Ушбу тизимларнинг ҳар қандай қисмида муаммо бўлса, вертиго пайдо бўлиши мумкин.
Mavzu davomida
Вертиго диагностикаси
Вертиго ташхисини қўйиш учун шифокор сизни текширади ва аломатларингиз ҳақида сўрайди. У, шунингдек, бошингизни ёки кўзингизни қимирлатганингизда вертиго кучайганлигини текшириши мумкин. Баъзи ҳолларда шифокор қон тестларини, эшитиш тестларини ёки кўриш тестларини (масалан, МРТ ёки КТ) буюриши мумкин.
Вертиго сабаблари
Вертигонинг энг кенг тарқалган сабаблари:
Ички қулоқнинг яллиғланиши: бу вирус ёки бактерияларнинг ички қулоққа зарар этказиши натижасида юзага келади. Ички қулоқнинг яллиғланиши, шунингдек, эшитиш қобилиятини йўқотиш ва қулоқдан суюқлик оқиши каби аломатларга олиб келиши мумкин.
Менер касаллиги: Бу ички қулоқдаги суюқлик босимининг ошиши натижасида юзага келади. Менер касаллиги, шунингдек, эшитиш қобилиятини йўқотиш мумкин.
Яхши пароксисмал позитсияли вертиго: Бу ички қулоқдаги майда кристалларнинг силжиши натижасида юзага келади. БППВ, бошингизни ҳаракатга келтирганингизда қисқа ва оғир вертиго эпизодларини келтириб чиқариши мумкин.
Вестибуляр неврит: ички қулоқ нервининг яллиғланиши натижасида юзага келади. Вестибуляр неврит бош айланишининг тўсатдан пайдо бўлиши ва узоқ давом этишига олиб келиши мумкин.
Мигрен: Бу кучли бош оғриғи билан кечадиган неврологик касаллик. Шунингдек, ёруғлик ёки товушга сезгирлик, кўнгил айниши ёки қайт қилиш каби белгиларга олиб келиши мумкин.
Бош жароҳати: бош жароҳати натижасида ички қулоқ ёки миянинг шикастланиши. Бош жароҳати, шунингдек, хотира йўқолиши, бош оғриғи ёки онгни йўқотиш каби аломатларга олиб келиши мумкин.
Вертиго белгилари
Вертиго белгиларига қуйидагилар киради:
- Атрофингиздаги ёки ўзингиздаги нарсалар айланаётгандек ҳис қилиш
- Мувозанатни йўқотиш ёки йиқилиш
- Кўнгил айниши ёки қайт қилиш
- Терлаш
- Бош айланиши
- Кўзлардаги титроқ (нистагмус)
Қачон шифокор билан маслаҳатлашиш керак?
Вертиго баъзан вақтинчалик ва энгил ҳолат бўлиши мумкин. Аммо баъзида бу жиддий касалликнинг аломати бўлиши мумкин. Қуйидаги ҳолларда шифокор билан маслаҳатлашиш керак:
- Агар вертиго биринчи марта содир бўлса ёки у тез-тез такрорланса
- Агар вертиго оғир бўлса ёки кундалик фаолиятингизга халақит берса
- Агар сизда иситма, бош оғриғи, эшитиш қобилиятини йўқотиш, нутқнинг бузилиши, фалаж ва вертиго каби аломатлар бўлса
- Агар вертигонгиз бош жароҳатидан кейин пайдо бўлса
Вертиго қандай даволанади?
Вертигони даволаш унинг асосий сабабига қараб фарқ қилади. Умуман олганда, вертигони даволашда қуйидаги усуллардан фойдаланиш мумкин:
Дорилар: Вертигонинг кучайишини ва давомийлигини камайтириш учун антиеметик, антигистамин ёки антивертиго препаратларидан фойдаланиш мумкин. Бундан ташқари, антибиотиклар, стероидлар ёки оғриқ қолдирувчи дорилар инфексия, яллиғланиш ёки мигрен каби сабабларга қараб берилиши мумкин.
Жисмоний терапия: Агар вертиго сурункали бўлса ёки сизнинг мувозанат тизимингизда доимий шикаст бўлса, сиз жисмоний терапия машқлари билан мувозанат кўникмаларингизни яхшилашингиз мумкин. Ушбу машқлар бош айланишини камайтириш ва хавфсиз ҳаракатланишни таъминлаш учун мўлжалланган.
Жарроҳлик: Агар вертиго сабабили ички қулоқ ёки мияда ўсма, қон кетиш ёки кист каби жиддий ҳолат бўлса, жарроҳлик талаб қилиниши мумкин. Жарроҳлик муаммоли жойни олиб ташлаш ёки тузатиш учун амалга оширилади.