Tabiiy gazdan zaharlanish: belgilari va birinchi yordam

Табиий газдан заҳарланиш: белгилари ва биринчи ёрдам

Bu maqolani sun'iy intellekt bilan xulosa qiling

Табиий газдан заҳарланиш деб аталадиган ҳолатлар газ сизиб чиқиши ёки газ жиҳозида ёқилғининг чала ёниши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Бош оғриғи, кўнгил айниши, ҳолсизлик ва ҳушнинг бузилиши хавфли газ таъсирининг белгиларидир. Бундай вазиятда аломатлар кучайишини кутмасдан хавфсиз жойга чиқиш керак.

Газ ҳиди сезилса, дарҳол бинодан чиқинг ва хавфсиз жойдан 104 газ авария хизматига қўнғироқ қилинг. Заҳарланиш аломатлари бўлса, 103 тез тиббий ёрдам хизматини чақиринг.

Табиий газ ва ис гази ўртасида қандай фарқ бор?

Табиий газнинг асосий таркибий қисми — метан. У ёпиқ хонада кўп миқдорда тўпланса, ҳаводаги кислород улушини камайтириб, бўғилишга сабаб бўлиши мумкин. Бундан ташқари, газ сизиши ёнғин ва портлаш хавфини туғдиради.

Ис гази — углерод моноксиди, яъни КО — ёқилғи чала ёнганда ҳосил бўлади. Масалан, носоз иситкич ёки газ қозони, ҳаво алмашинуви етишмаслиги ва ёниш маҳсулотларининг ташқарига чиқмаслиги унинг тўпланишига олиб келиши мумкин.

Маиший табиий газга сизишни сезиш учун ўткир ҳидли модда қўшилади. Ис гази эса рангсиз ва ҳидсиз. Шу сабабли газ ҳиди йўқлиги ис газидан заҳарланиш хавфи йўқлигини билдирмайди.

Табиий газдан заҳарланиш белгилари қандай?

Ис газидан заҳарланишнинг дастлабки аломатлари оддий чарчоқ ёки шамоллашга ўхшаши мумкин. Кўп учрайдиган белгилар:

  • бош оғриғи ва бош айланиши;
  • ҳолсизлик, чарчоқ;
  • кўнгил айниши ва қусиш;
  • кўкрак қафасида оғриқ;
  • фикрлашнинг қийинлашиши, ҳуш чалкашиши.

Оғир ҳолатда одам ҳушини йўқотиши ва ҳаёти хавф остида қолиши мумкин. Ухлаётган киши хавфни сезмай қолиши эҳтимоли бор. Белгилар ҳар доим бир хил тартибда ривожланмайди. КДК

Бир хонадаги бир нечта одамда ўхшаш шикоятлар пайдо бўлиши заҳарланишга шубҳани кучайтиради. Аломатларнинг ташқарига чиққанда камайиши ҳам муҳим белги, аммо бу тиббий текширувдан воз кечишга асос бўлмайди. КДК клиник тавсиялари, НҲС

Газ ҳиди сезилганда нима қилиш керак?

Биринчи вазифа — одамларни хавфли муҳитдан чиқариш. Сизаётган жойни қидириш ёки жиҳозни таъмирлаш учун хонада қолманг.

  1. Бинодан чиқинг. Атрофдагиларни огоҳлантиринг ва хавфсиз чиқишига ёрдам беринг.
  2. Электр тугмаларига тегманг. Чироқ, вентилятор ёки бошқа жиҳозни ёқманг ҳам, ўчирманг ҳам. Хонада телефондан фойдаланманг.
  3. Олов ёқманг. Чекиш, гугурт ёки зажигалка ишлатиш мумкин эмас.
  4. Газ жўмрагини фақат хавфсиз бўлса ёпинг. Бу ҳаракат ёки дераза очиш эвакуатсияни кечиктирмаслиги керак.
  5. Ташқаридан ёрдам чақиринг. Газ сизиши ҳақида 104 хизматига хабар беринг.

Газ сизишини ҳеч қачон очиқ олов билан текширманг.

Мутахассислар хавфсизлигини тасдиқламагунча бинога қайтманг. Ичкарида одам қолган бўлса, қутқарувчиларга айтинг; уни олиб чиқиш учун газ тўпланган жойга ҳимоясиз кирманг.

Газдан заҳарланганда биринчи ёрдам қандай кўрсатилади?

Ёрдамни фақат хавфсиз жойда кўрсатинг. Жабрланувчининг ҳушини ва нормал нафас олаётганини текширинг, 103 хизматига унинг ҳолатини тушунтиринг.

Ҳушсиз, аммо нормал нафас олаётган одамни ёнбошига ётқизинг ва нафасини кузатинг. Бу нафас йўлининг очиқ қолишига ёрдам беради.

Одам ҳушсиз бўлиб, нормал нафас олмаса ёки фақат узилиб-узилиб ҳансираса, юрак–ўпка реаниматсиясини бошлаш керак. Телефонни хавфсиз жойда овоз кучайтиргичга қўйиб, тез ёрдам диспетчери кўрсатмаларига амал қилинг.

Тоза ҳавога чиққач ўзини яхшироқ ҳис қилиш заҳарланиш тўлиқ ўтиб кетганини англатмайди. Ис газидан заҳарланишга шубҳа бўлса, тез тиббий баҳолаш зарур. Ҳолсиз ёки боши айланаётган одам автомобилни ўзи бошқармаслиги керак.

Заҳарланиш қандай аниқланади ва даволанади?

Шифокор бемор қаерда бўлгани, қандай жиҳоз ишлагани ва аломатлар қачон бошланганини аниқлайди. Ис газига шубҳа бўлса, қондаги карбоксигемоглобин — ис газининг гемоглобин билан бирикмаси — текширилади.

Оддий бармоқ пулсоксиметридаги кислород кўрсаткичи нормал чиқиши ис газидан заҳарланишни инкор этмайди. Газли муҳитдан чиққандан кейин ўтган вақт ҳам таҳлил натижасига таъсир қилади.

Ис газидан заҳарланишда тиббиёт ходимлари кислород билан даволайди. Айрим оғир ҳолатларда махсус камерада юқори босим остида кислород бериш усули кўриб чиқилади. Даволаш беморнинг белгилари ва текширув натижаларига қараб белгиланади.

Ҳомиладорлар ва болалар учун хавф қандай?

Ҳомиладорлар, чақалоқлар, кексалар, юрак ёки нафас тизими касаллиги бор одамлар ис гази таъсирига айниқса сезгир. Ҳомиладор аёлда аломатлар енгил бўлса ҳам, ҳомила учун хавфни уй шароитида баҳолаб бўлмайди. Шубҳали таъсирдан кейин тез тиббий текширув керак.

Газдан заҳарланишнинг олдини қандай олиш мумкин?

Газ қозони, сув иситкич ва бошқа ёнилғи билан ишлайдиган жиҳозларни малакали мутахассисга мунтазам текширтиринг. Мўри ва шамоллатиш йўлларини тўсиб қўйманг. Газ плитаси ёки духовкадан хонани иситиш учун фойдаланманг.

Генераторни уй ёки гараж ичида, ҳатто эшик ва деразалар очиқ бўлса ҳам ишлатманг. Уни ташқарида, эшик, дераза ва ҳаво кириш жойларидан камида тахминан 6 метр узоқда жойлаштириш керак. Уйда, айниқса ётоқ жойлари яқинида, ис газини аниқлайдиган сигнализатор ўрнатинг ва ишлаб чиқарувчи кўрсатмаларига мувофиқ текширинг.

Оддий КО сигнализатори табиий газ сизишини аниқламайди. Табиий газ учун мос алоҳида датчик ёки иккала газни ҳам аниқлаши кўрсатилган қурилма керак. Датчик танлашда айнан қайси газни аниқлашини текширинг.

Кўп бериладиган саволлар

Табиий газдан заҳарланиш қанча вақтдан кейин билинади?

Табиий газдан заҳарланиш, хусусан, ис гази (карбон моноксид) организмга кириши натижасида юзага келади. Заҳарланиш аломатлари қисқа вақт ичида намоён бўлиши мумкин. Ҳатто бир нечта оддий белгилар ҳам инсоннинг ис газидан заҳарланганини кўрсатиши мумкин.

Табиий газдан заҳарланиш қайси таҳлил орқали аниқланади?

Ис газидан заҳарланишни аниқлаш учун бемордан қон намунаси олинади. Қон таҳлили орқали организмдаги карбоксигемоглобин (КОҲб) миқдори текширилади. Ушбу кўрсаткич инсоннинг карбон моноксид газидан заҳарланганини аниқлашга ёрдам беради.

Табиий газдан заҳарланиш ўлимга олиб келадими?

Ҳа, ис газидан заҳарланиш ўлимга олиб келиши мумкин. Айниқса, инсон уйқу вақтида карбон моноксид газига дучор бўлса, заҳарланишни сезмаслиги мумкин. Бундай вазиятда организмнинг кислород билан таъминланиши бузилади. Кислород етишмовчилиги натижасида инсон ҳушини йўқотиши, оғир ҳолатларда эса вафот этиши мумкин.

Табиий газдан заҳарланишни уй шароитида қандай даволаш мумкин?

Ис газидан заҳарланишда уй шароитида мустақил даволаниш тавсия этилмайди. Заҳарланиш даражасига қараб беморга кислород терапияси ва бошқа тиббий муолажалар керак бўлиши мумкин.

Беморнинг аҳволи барқарорлашгач, шифокор рухсати билан даволаниш ёки тикланиш жараёнини уйда давом эттириш мумкин. Айрим ҳолларда, айниқса, кекса беморларга шифокор назорати остида уй шароитида кислород терапияси буюрилиши мумкин.

Муҳим: Ис газидан заҳарланишга шубҳа туғилганда, дарҳол тоза ҳавога чиқиш ва тез тиббий ёрдам чақириш керак.

Табиий газдан заҳарланиш неча кунда ўтиб кетади?

Ис газидан заҳарланишдан тикланиш муддати инсоннинг карбон моноксид газига қанча вақт ва қандай миқдорда дучор бўлганига боғлиқ.

Енгил заҳарланиш ҳолатларида беморнинг аҳволи нисбатан тез яхшиланиши мумкин. Оғир заҳарланишда эса даволаниш ва тикланиш жараёни узоқроқ давом этади.

Заҳарланишнинг қанча вақтда бутунлай ўтиб кетишини аниқ айтиш қийин. Бу инсоннинг умумий саломатлиги, заҳарланиш даражаси ва кўрсатилган тиббий ёрдамга боғлиқ.