Дизентерия нима, белгилари ва юқиш йўллари

Дизентерия – юқумли касаллик бўлиб, ичакларга таъсир қилади ва кўпинча ичакларда яллиғланишни келтириб чиқаради. Бу ҳолат баъзи микроорганизмлар, айниқса бактериал ёки паразитлар келиб чиқишига сабаб бўлади. Дизентерия кучли диарея, қорин оғриғи ва бошқа аломатлар билан намоён бўлади. Ушбу мақолада дизентериянинг таърифи, белгилари ва юқиш йўллари ҳақида кўпроқ билиб оламиз.

Дизентерия нима?

Дизентерия одатда ичакларда яллиғланишни келтириб чиқарадиган юқумли касалликдир. Шигелла бактериялари, Кампйлобактер, Эсчеричиа коли (Э. коли) каби микроорганизмлар дизентерияга олиб келиши мумкин. Улар одатда ифлосланган сув ёки озиқ-овқат орқали танага кириб, ичакларда кўпайиб, инфексияни келтириб чиқаради.

Дизентерия белгилари қандай?

Дизентерия белгилари кўпинча қуйидагиларни ўз ичига олади:

1. Жиддий диарея: Тез-тез, сувли ва қонли дефекатсия дизентериянинг энг аниқ белгиларидан биридир.
2. Қорин оғриғи: Қориннинг кучли оғриғи касалликнинг яна бир кенг тарқалган аломатидир.
3. Иситма: Тана ҳароратининг кўтарилиши инфексиянинг яна бир аломати бўлиши мумкин.
4. Заифлик ва чарчоқ: Дизентерия кўпинча энергия ва заифликни йўқотишига олиб келиши мумкин.
5. Иштаҳанинг этишмаслиги: Касаллик кўпинча иштаҳани йўқотишига олиб келиши мумкин.
6. Кўнгил айниши ва қайт қилиш: Айрим ҳолларда кўнгил айниши ва қайт қилиш ҳам мумкин.

Дизентерия қандай юқади?

Дизентерия одатда одамдан одамга алоқа қилиш ёки ифлосланган сув ва озиқ-овқат маҳсулотларини истеъмол қилиш орқали юқади. Хусусан, гигиена қоидаларига риоя қилмаслик, ифлос сувни истеъмол қилиш ва ифлосланган озиқ-овқатларни истеъмол қилиш бу микроорганизмларнинг танага киришига олиб келиши мумкин. Бундан ташқари, касал одамлар билан алоқа қилиш, айниқса қўл ювиш одатларига риоя қилмаса, юқтириш хавфини ошириши мумкин.

Даволаш ва олдини олиш

Дизентерия одатда антибиотиклар билан даволанади, аммо даволанишдан олдин соғлиқни сақлаш мутахассиси томонидан ташхис қўйиш муҳимдир. Бундан ташқари, сувсизланишнинг олдини олиш учун кўп миқдорда сув ичиш ва электролитлар мувозанатини сақлаш муҳимдир.

Дизентериянинг олдини олиш учун гигиена қоидаларига эътибор бериш, тоза сув истеъмол қилиш, хом ёки ярим пиширилган овқатлардан воз кечиш керак. Бундан ташқари, касал одамлар билан алоқа қилгандан сўнг, қўлингизни мунтазам равишда ювиш юқтириш хавфини камайтириши мумкин.

Хулоса қилиб айтганда, дизентерия бактериал ёки паразитар инфексиялар натижасида юзага келадиган ичак касаллигидир. Ушбу касалликдан ҳимоя қилиш учун тозалаш қоидаларига риоя қилиш, гигиеник турмуш тарзини қабул қилиш ва ифлосланган сув ва озиқ-овқатлардан қочиш керак. Бундан ташқари, дизентерия аломатларини кўрсатадиган одамлар дарҳол шифокор билан боғланиш ва тегишли даволанишни олиш муҳимдир.