Гипотиреоз том маънода қалқонсимон без этарли даражада гормонлар ишлаб чиқара олмайдиган ҳолатни англатади. Вужудимизда жуда кўп муҳим вазифаларга эга бўлган қалқонсимон без томонидан ишлаб чиқарилган гормонлар камайиши ёки этишмовчилиги туфайли метаболизмимиз секинлашади ва баъзи соғлиқ муаммолари пайдо бўлади. Гипотиреоз деярли ҳар қандай ёшда ва иккала жинсда ҳам кузатилиши мумкин бўлган касалликдир. Агар эрта ташхис қўйилмаса ва тўғри даволанмаса, жиддий муаммоларга олиб келадиган гипотиреоз соғлом ҳаёт учун ҳал қилиниши керак бўлган ҳолатдир.
Mavzu davomida
Гипотиреоз белгилари
Гипотиреоз белгилари одатда аста-секин намоён бўлади, энгил бошланади ва аста-секин кучаяди. Шунинг учун, у дастлаб сезилмаслиги мумкин. Семптомлар одамдан одамга фарқ қилиши мумкин. Баъзи умумий симптомлар:
- Заифлик, чарчоқ
- Ич қотиши
- Қуруқ тери
- Соч тўкилиши
- Вазн йиғиш
- Совуққа тоқат қилмаслик
- Депрессия
- Диққатни жамлашда қийинчилик
- Мушаклар крамплари
- Ҳайз даврининг бузилиши
Оғирроқ ҳолатларда юракнинг секинлашиши, овознинг чуқурлашиши, қўл ва оёқларнинг шишиши, бош оғриғи, тиннитус, терининг сарғайиши ва унутувчанлик каби белгилар ҳам кузатилиши мумкин.

Гипотиреоз сабаблари
Гипотиреоз кўп сабабларга кўра юзага келиши мумкин. Энг кенг тарқалган сабаблар:
- Аутоиммун тироидит (Хашимото тироидити): Тананинг ўз қалқонсимон тўқималарига қарши антикорлар ишлаб чиқариши натижасида қалқонсимон безнинг шикастланиши.
- Радиоактив ёд билан даволаш ёки бўйин ҳудудига нурланиш
- Қалқонсимон безни жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш
- Ёд танқислиги
- Гипоталамус ёки гипофиз безидаги муаммолар
- Баъзи дорилар
Гипотиреоз диагностикаси
Гипотиреозни ташхислаш учун шифокор биринчи навбатда сизнинг шикоятларингизни ва тарихингизни баҳолайди. Қалқонсимон гормонлар даражаси қон тестлари билан ўлчанади. Агар ТШ (қалқонсимон безни огоҳлантирувчи гормон) юқори бўлса, сизда гипотиреоз борлиги тушунилади. Агар керак бўлса, қалқонсимон безнинг ҳажми ва тузилишини кўриш учун ултратовуш текшируви ҳам сўралиши мумкин.
Гипотиреозни даволаш
Гипотиреоз ҳар куни синтетик тироид гормонларини алмаштириш билан даволанади. Левотироксин деб аталадиган дорининг шахсий дозаси шифокор томонидан белгиланади. Ушбу дори танадаги этишмаётган қалқонсимон гормонни алмаштиради ва гормон даражасини нормал ҳолатга қайтаради. Дозани созлаш даволаш бошланганидан кейин бир мунча вақт ўтгач, қон тестлари орқали амалга оширилади. Дозани тўғирлаш ва мунтазам равишда кузатиб бориш шарти билан бу даволаш умрбод қўлланилиши мумкин.
Гипотиреозни даволаш касаллик белгилари нуқтаи назаридан муҳимдир. Мунтазам ва тўғри даволанган бўлса, гипотиреоз жиддий бўлиб қолиши ва бошқа соғлиқ муаммоларига олиб келишининг олдини олиш мумкин. Бироқ, ўзбошимча даволаниш хавфлидир. Тегишли дозани созлаш шифокор назорати остида амалга оширилиши керак.
Хулоса қилиб айтганда, гипотиреоз жиддий касаллик бўлиб, агар эрта ташхис қўйилмаса ва даволанмаса, кўплаб жиддий соғлиқ муаммоларига олиб келиши мумкин. Айниқса, одамлар ўзларини чарчаган, кучсиз ва истаксиз ҳис қилсалар, соғлиқни сақлаш муассасасига мурожаат қилишлари ва текширувдан ўтишлари жуда муҳимдир. Тегишли даволаниш билан гипотиреозни назорат қилиш, фаол ва соғлом ҳаёт кечириш мумкин.