Ichki qon ketish belgilari va sabablari

Ички қон кетиш белгилари ва сабаблари

Bu maqolani sun'iy intellekt bilan xulosa qiling

Ички қон кетиш нима?

Ички қон кетиш – бу турли сабабларга кўра танада пайдо бўладиган қон кетишининг бир тури. Бу қон томирлари ёки органларнинг шикастланиши туфайли пайдо бўлиши мумкин. Қорин ва кўкрак бўшлиғи, овқат ҳазм қилиш тизими, бош ва бўғимлар каби жойларда кузатилади. Бу енгил, ўртача ёки оғир кўринишда бўлиши мумкин.  Ушбу ҳолат ҳеч қандай аломатларсиз пайдо бўлиши ҳам мумкин. Кўп қон ёъқотиш туфайли тана заифлашгани сабабли, одам ўзини ҳолсиз ҳис қилиши мумкин. Бу вазиятда биринчи ёрдам  кўрсатилиши шарт.

Ички қон кетишининг белгилари

Ички қон кетиш белгиларини тўғри баҳолаш қисқа вақт ичида тиббий ёрдам кўрсатиш имконини беради. Ошқозон касаллиги,  гастрит , қон айланишнинг бузилиши, травма туфайли юзага келиши мумкин бўлган ички қонашнинг турли белгилари мавжуд. Ички қон кетиш тананинг турли қисмларида ҳам кузатилиши мумкин. Симптомлар қон кетишининг кўринадиган жойига қараб фарқ қилиши мумкин. Баъзи белгилар кўпчиликнинг эътиборини тортсада, бошқалари эътибордан четда қолиши мумкин. Тўсатдан пайдо бўлган аломатлардан аниқлаш ва тезда шифокорга мурожаат қилиш муҳимдир. Ички қон кетишининг белгилари қуйидагилардан иборат:

Бош соҳасидаги ички қон кетишининг белгилари:

  • Бош айланиши,
  • Заифлик,
  • Уйқусизлик,
  • Қўллар ва оёқларда чалкашиш ҳолати.
  • Ютиш қийинлиги,
  • Кўриш ва эшитиш қобилиятининг бузилиши
  • Мувозанатни ёъқотиш,
  • Гапириш ва тушунишда қийинчилик
  • Ёзиш қийинчиликлари,
  • Шок ҳолати.
  • Юрак босимининг пасайиши,
  • Хотирани ёъқотиш,

Кўкрак ёки қорин бўшлиғида ички қон кетишининг белгилари:

  • Бош айланиши,
  • Қорин оғриғи,
  • Нафас қисилиши,
  • Бош айланиши,
  • Қорин бўшлиғида ёки киндик атрофида кўкаришлар,
  • Кўнгил айниши, қусиш,
  • Қонли сийдик,
  • Қонли диарея,
  • Қулоқ, бурун, оғиз ёки анусдан қон кетиш
  • Шок ҳолати,
  • Гипотензия (қон томирлари, ковак аʼзолар ёки организм боʻшлиқларида гидростатик босимнинг паст боʻлиши)

Мушак ёки бўғим ҳудудида ички қон кетиш белгилари:

  • Бўғимларда шиш,
  • Ҳаракатнинг пасайиши,
  • Қўшмча оғриқлар,
  • Юрак босими паст бўлиши,
  • Теридаги қизил доғлар,
  • Мушак оғриғи.

Ички қон кетиш неча соатдан кейин аниқ бўлади?

Ички қон кетиш – бу дарҳол даволанишни талаб қиладиган ҳолат ҳисобланади. Қон кетиш содир бўлганда, қисқа вақт ичида енгил аломатлар пайдо бўла бошлайди. Қон кетиш даражасига, у жойлашган ҳудудга, одамнинг сурункали касаллигига ёки қон томир тузилишига қараб, аломатларнинг давомийлиги ўзгариши мумкин. Баъзи одамларда симптомлар аста-секин кучаяди, бошқаларда эса бу давр тезроқ бўлиши мумкин. Ички қон кетишининг неча соат давомида аниқ бўлишини аниқ жавоб бериш қийин. Бироқ, ҳатто энг кичик аломат ҳам жиддий қабул қилиниши ва соғлиқни сақлаш муассасасига мурожаат қилиш керак

Ички қон кетиши қандай аниқланади?

Ички қон кетишига ташхис қўйиш қийин бўлиши мумкин. Қон кетиши тананинг ичида бўлгани учун уни оддий кўз билан кўриш мумкин эмас. Баъзи ҳолларда у жиддий аломатларсиз ривожланиши мумкин. Шунинг учун, ички қон кетишига олиб келиши мумкин бўлган ҳар қандай вазиятга дуч келганингизда, ҳатто энг кичик аломатни ҳам жиддий қабул қилишингиз керак бўлади. Соғлиқни сақлаш муассасаларининг шошилинч клиникаларига қон кетишига шубҳа билан мурожаат қилган шахслар ташхис қўйиш учун имкон қадар тезроқ тиббий кўрикдан ўтказилади. Аввало, шифокор томонидан физик текширув ўтказилади. Беморнинг ҳолатини касаллик тарихини ўрганиш орқали баҳолаш мумкин. Бундан ташқари , компютер томографияси (КТ) ва магнит-резонанс томография (МРИ) каби диагностика усуллари, қон кетишининг миқдори ва қаердалигини аниқ кўрсатиши мумкин. Қон ва сийдик текшируви ҳам ташхис қўйиш учун фойдали бўлиши мумкин. Ушбу усуллар билан ички қон кетиши содир бўлган томирни аниқлагандан сўнг, томир ичига кўриш усули бўлган ангиография билан батафсилроқ текшириш мумкин. Електрокардиография (ЕКГ) усули туфайли юракнинг шикастланиши ва қон оқимини назорат қилиш мумкин.

Ички қон кетишига нима сабаб бўлади?

Ички қон кетиш қон томирлари деворининг шикастланиши натижасида пайдо бўлиши мумкин. Кичик қон кетишларда томир деворлари лаҳта қон ҳосил қилиш орқали ўзларини даволашлари мумкин. Аммо катта қон кетишларда қон томирлардан тана бўшлиғига тўпланади, чунки қон ҳужайралари томирларда тиқин ҳосил қила олмайди. Шунинг учун қон кетиш пайдо бўлади. Томир деворларига зарар етказадиган ёки уларни юпқалашга олиб келадиган кўплаб сабаблар бўлиши мумкин. Шикастланиш, травма, зарба, баъзи сурункали касалликлар, қон кетишининг бузилиши ички қон кетишига олиб келиши мумкин. Ички қон кетишининг сабаблари қуйидагилардан иборат:

  • Уйдаги бахтсиз ҳодисалар,
  • Автоҳалокатлар,
  • Қуролдан олган жароҳати,
  • Портлашлар,
  • Томирларда қон ивиши,
  • Суяк синиши,
  • Операция,
  • Эктопик ҳомиладорлик (бачадондан ташқаридаги ҳомила)
  • Узоқ муддатли юқори қон босими,
  • Қонни суюлтирувчи воситалардан меъёрдан ортиқ фойдаланиш,
  • Кортизон, антибиотиклар, антидепрессантлардан меъёрдан ортиқ фойдаланиш,
  • Коагулятсиянинг генетик бузилиши (масалан, Вон Виллебранд касаллиги, гемофилия),
  • Назорат қилинмаган диабет (қандли диабет),
  • Ҳаддан ташқари чекиш, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш,
  • Гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш,
  • Инсулт, инсулт, юрак хуружи,
  • Жигар, буйрак, талоқ касалликлари, сироз,
  • Геморрой,
  • Аневризмалар (қон томирларининг шишиши),
  • Саратон,
  • инфектсиялар,
  • Гастрит, ошқозон яраси, каби ошқозон-ичак касалликлари.
  • Қорин бўшлиғида ички қон кетишини қандай даволаш мумкин?

Қорин бўшлиғида ички қон кетишини даволаш қон кетишининг ҳажмига, унинг жойлашган жойига ва беморнинг умумий ҳолатига қараб фарқ қилиши мумкин. Ўз-ўзидан тикланиш ҳеч қандай тиббий аралашувга муҳтож бўлмасдан Енгил қон кетишида кузатилиши мумкин. Қон томирлари лаҳталар ҳосил қилиши ва шикастланган жойни тиклаши мумкин. Атрофдаги тўқималар венадан оқаётган қонни вақт ўтиши билан ўзлаштиради. Беморга фақат дам олиш ва суюқлик истеъмол қилиш тавсия этилиши мумкин.

Ички қон кетиш кучли бўлса, дарҳол тиббий ёрдам кўрсатилиши лозим. Коагулятсияни таъминлайдиган бирикмалар, К витамини, янги музлатилган плазма, қон ёки тромботситлар беморга томир орқали берилиши мумкин. Қон кетиши назоратга олингандан сўнг, ички қон кетишига сабаб бўлган ҳолат аниқланади. Асосий сабаб ёъқ қилинади. Қон томирлари ёки орган тўқималари жарроҳлик операцияси билан тикланиши мумкин. Бундан ташқари, операция вақтида танадан ортиқча қонни олиб ташлаш мумкин. Қорин бўшлиғида ички қон кетишини даволаш учун лапаротомия усули қўлланилиши мумкин. Ушбу усулда қорин бўшлиғида катта кесма қилинади ва қон кетиш жойини текширилади. Қон оқаётган томирларни иссиқлик усули билан тикиш ёки ёқиш мумкин. 

Ички қон кетиши туфайли юзага келиши мумкин бўлган шароитлар қандай?

Қисқа вақт ичида аниқлаш ва даволаш мумкин бўлмаган ички қон кетиш турли хил асоратларни келтириб чиқариши мумкин. Симптомларга эътибор бериш ва ҳаётга хавф туғдирадиган нохуш вазиятдан қочиш учун дарҳол тиббий ёрдамга мурожаат қилиш лозим. Агар қон кетиш тўсатдан бошланиб, тез ривожланса, шок ҳолатга олиб келиши мумкин. Паст қон босими , сийиш қобилияти, тез юрак уриши каби белгилар шок ҳолатини кўрсатиши мумкин. Ички қон кетишдан кейин юзага келиши мумкин бўлган салбий ҳолатлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:

  • Орган етишмовчилиги,
  • Шок ҳолати,
  • Кома ҳолати.

Ички қон кетиш баъзи ҳолларда оғир ва ҳаёт учун хавфли бўлиши мумкин. Қон кетишининг белгилари ва сабабларини яхши билиш муҳимдир. Агар сиз ички қон кетишига олиб келиши мумкин бўлган ҳолатни бошдан кечирган бўлсангиз ва аломатлардан шубҳалансангиз, дарҳол касалхонанинг тез ёрдам бўлимига мурожаат қилинг.