Epsom tuzining foydalari nimalardan iborat?

Эпсом тузининг фойдалари нималардан иборат?

Bu maqolani sun'iy intellekt bilan xulosa qiling

Эпсом тузи — магнезий сулфат деб ҳам аталадиган, турли мақсадларда қўлланиладиган кимёвий бирикмадир. У энг яхши ванна тузлари таркибидаги компонентлардан бири сифатида танилган, бироқ бундан ташқари мушак оғриқларини камайтириш, умумий саломатликка фойда бериш, тери ҳолатини яхшилаш ва яна кўплаб йўналишларда кенг қўлланади.

Сулфат кўплаб биологик жараёнлар учун зарур: у токсинларни чиқаришга ёрдам беради ҳамда бўғимларда, мия тўқимасида оқсиллар ҳосил бўлишига кўмаклашади. Минералнинг тўғридан-тўғри тери орқали сўрилиши борасида аниқ далил бўлмаса-да, у мушак оғриқларини енгиллаштириш ва танани бўшаштиришга ёрдам бериши мумкин.

Эпсом тузи нима?

Эпсом тузи ХВИИ асрда кашф этилган бўлиб, дастлаб Англиянинг Суррей ҳудудидаги Эпсом шаҳрида жойлашган аччиқ-тузли булоқ сувидан олинган. “Эпсом тузи нима?” деган саволга жавоб излаганлар дуч келадиган изоҳ ҳам айнан шундан келиб чиқади.

У анъанавий туздан тузилиши жиҳатидан фарқ қилади. Бу минерал магнезий, олтингугурт ва кислороддан иборат бўлиб, магнезий сулфат деб аталади. Ош тузига ўхшаш, майда ва рангсиз Эпсом тузи магнезий сулфат кристалларидан ташкил топган, аммо мазмунан бутунлай бошқача: овқат пиширишда ишлатилмайди.

Магнезий сулфат — сўнгги 30–40 йил ичида дунё бўйлаб миқдори камайгани сабаб кўпчиликда етишмайдиган минераллардан биридир. Организмда 300 дан ортиқ фермент фаолиятини тартибга солишга ёрдам берадиган магнезийнинг етишмаслиги юқори қон босими, гиперактивлик, юрак муаммолари ва бошқа кўплаб саломатлик муаммоларига сабаб бўлиши мумкин.

Эпсом тузининг фойдалари нималардан иборат?

Магнезий ва олтингугурт — асосий минераллардир, яъни организмнинг тўғри ишлаши учун уларга эҳтиёж бор. Сулфат (олтингугурт ва кислороддан ташкил топган бирикма иони) токсинларни чиқаришга ёрдам беради ва тери, бўғим ҳамда суяк саломатлиги учун жуда муҳим ҳисобланади.

Қуйида Эпсом тузининг энг кенг тарқалган қўлланиш мақсадлари келтирилган:

Бўшашиш (релаксатсия)

Илиқ сувда эриган Эпсом тузлари организмда тез таъсир кўрсатишни бошлайди. Магнезий ионлари Эпсом тузи молекулаларидан ажралиб, серотонин ишлаб чиқарилишини рағбатлантириш ҳамда адреналин таъсирини камайтириш орқали стрессни енгиллаштиришга ёрдам бериши мумкин. Магнезий, шунингдек, ҳужайраларда энергия ишлаб чиқаришда ҳам муҳим рол ўйнайди. Безовталик ёки хавотир ҳиссини камайтириб, инсон ўзини “янгилангандек” ҳис қилишига кўмаклашиши мумкин.

Оғриқ ва тиришишни камайтириш

Тери орқали сўриладиган Эпсом тузининг фойдалари қаторига мушак таранглигини, оғриқни ва бўғимлардаги яллиғланишни енгиллаштириш ҳам киради. Тарангликдан келиб чиқадиган бош оғриқлари ёки қорин тиришишларини камайтириш учун иссиқ Эпсом тузи ваннаси қабул қилиниши мумкин. Чарчаган ва оғрийдиган оёқлар ҳам ваннадаги даволовчи иссиқликдан фойда кўриши мумкин.

Мушак ва асаб тизими функсияси

Таранглик, оғриқ ва тиришишни камайтиришдан ташқари, магнезий сулфатнинг инсон организмига бошқа ижобий таъсирлари ҳам бор. У кўплаб ферментатив функсияларга таъсир қилади, ҳужайраларда суюқлик ушланиб қолишини тартибга солишга ёрдам беради ҳамда асаб тизими бўйлаб кимёвий сигналлар узатилишида организмнинг калсийдан фойдаланишини осонлаштиради.

Артер (томир) саломатлиги

Эпсом тузлари яллиғланишни камайтириш ва артерларнинг эластиклигини сақлаш орқали қон айланишини яхшилашга, жиддий юрак-қон томир (кардиёваскуляр) касалликларининг олдини олишга ёрдам бериши мумкин. Артерлар соғлом бўлса, бу қон ивиши, бляшка (плак) ҳосил бўлиши ва артер деворларининг шикастланиш хавфи камайишини англатади. Стрессни камайтириш, қон босимини пасайтириш ва кардиёваскуляр саломатликни яхшилаш учун ҳафтасига 3–4 марта Эпсом тузи ваннаси қабул қилиш мумкин.

Чўзилиш (буркулиш) ва кўкаришлар

Яллиғланишга қарши (анти-инфламатуар) хусусиятга эга Эпсом тузлари буркулиш ва кўкаришлардан келиб чиқадиган оғриқларни камайтириш учун ишлатилиши мумкин. Иссиқ ванна сувига икки стакан туз қўшилса, оғриқ енгиллашиши мумкин.

Оёқ саломатлиги

Оёқларни Эпсом тузли сувга солиш оғриқларни камайтириши ҳақида маълумот кенг тарқалган. Бундан ташқари, спортчиларда оёқ ва тирноқ замбуруғли инфексияларини даволашга ҳам ёрдам бериши мумкин. Қичишиш ва ачишишни енгиллаштириш ҳамда оёқларнинг тезроқ тикланишига кўмаклашиш учун илиқ сувга ярим стакан Эпсом тузи қўшилиб, оёқлар исталганча вақт сувда ушлаб турилиши мумкин.

Подагра

Терига зарар етказмайдиган даражадаги иссиқ сувга бир неча ош қошиқ Эпсом тузи қўшилиб, подаградан (гут) таъсирланган тана қисмлари ивитилади. Магнезий сулфат шишган, оғрийдиган бўғимларга сингиб, оғриқ ва яллиғланишни камайтиришга ёрдам бериши мумкин.

Тери саломатлиги

Маҳсулот терининг соғломроқ кўринишига ва юмшоқроқ сезилишига ёрдам беради. Бир ҳовуч Эпсом тузи нам терига ишқаланса, ўлик ҳужайралар осон тозаланиши мумкин. Бу усул, айниқса, қўл ва оёқлар учун қулай.

Стресс

Ароматерапия мақсадида лаванда ва эвкалипт каби эфир мойлари билан турли Эпсом тузи турларидан фойдаланиш мумкин. Хусусан, иссиқ ванна сувига лаванда ёки эвкалипт эфир мойлари қўшилиши мумкин.

Қабзият

Эпсом тузи оғиз орқали қабул қилинганда ич сурувчи (мüшил) вазифасини бажариши мумкин. Таркибидаги магнезий ичакларга сув тортиб, ичак ҳаракатларининг юзага келишига ёрдам беради. Одатда бу усул икки чой қошиқ Эпсом тузини сувда эритишни ўз ичига олади, бироқ қўллаш бўйича кўрсатмаларга амал қилиш муҳим. Эпсом тузи фойдаларидан фойдаланишдан олдин, аввало, одамда магнезий етишмовчилиги бор-йўқлигини аниқлаш учун мутахассис билан маслаҳатлашиш фойдали бўлади.

Ўсимликларга таъсири

Тадқиқотлар асосан магнезий ва олтингугуртдан иборат бўлган Эпсом тузи ўсимлик ўсиши учун фойдали табиий хусусиятларга эга эканини кўрсатади. Магнезий уруғларнинг униб чиқишини осонлаштиради, хлорофилл ишлаб чиқарилишини оширади ва фосфор ҳамда азот каби муҳим озиқа моддаларининг сўрилишини кучайтириб, ўсимлик ривожи учун қулай муҳит яратади. Худди шунингдек, олтингугурт ўсимликнинг ўсиш сикли давомида витаминлар синтезида муҳим рол ўйнаб, умумий ўсимлик саломатлиги ва ҳосилдорлигига ҳисса қўшади.

Эпсом тузи қандай ишлатилади?

Эпсом тузининг саломатликка оид кўплаб фойдаларини синаб кўриш учун ҳафтасига уч марта бўшаштирувчи, стрессни камайтирувчи Эпсом тузи ванналарини қабул қилиш мумкин. Илиқ ваннага икки стакан Эпсом тузи қўшилгач, туз эриши кутилади. Тузларнинг таъсирига халақит бериши мумкинлиги учун совун ишлатмаслик фойдали бўлади. Ваннадан сўнг тахминан икки соат дам олишга ҳаракат қилиш мумкин. Артрит ҳолатида бўғимлардаги қотиб қолишни олдини олиш учун Эпсом тузи ваннасидан кейин бўғимларни имкон қадар ҳаракатлантириш керак.

Ванна сувида Эпсом тузидан фойдаланишнинг фойдасини қўллаб-қувватлайдиган илмий далиллар етарли эмас. Тадқиқотларда магнезий ва сулфатларнинг тери орқали организмга сўрилиши исботланмаган. Бироқ Эпсом тузи таркибидаги минераллардан бири бўлган магнезийнинг саломатликка оид айрим фойдалари бор. Кўплаб одамлар уйқуни қўллаб-қувватлаш, стрессни камайтириш, қабзиятни бартараф этиш, машғулот самарадорлигини ошириш ва оғриқ ёки шишни камайтириш учун магнезий қўшимчаларини қабул қилади.

Спортчилар баъзан оддий одамларга қараганда кўпроқ терлагани учун магнезий етишмовчилигини бошдан кечириши мумкин. Агар магнезий даражаси етарли бўлмаса, қўшимча қабул қилиш спорт натижаларининг яхшиланишига, оғриқнинг камайишига ва тезроқ тикланишга ҳисса қўшиши мумкин. Бундан ташқари, у организмга глюкоза ва сут кислотасини (лактик кислота) самаралироқ ишлатишга ёрдам бериши, моддалар алмашинувини яхшилаши ҳамда натижа ва тикланишни қўллаб-қувватлаши мумкин.

Эпсом тузининг ножўя таъсирлари нималар?

Эпсом тузи айрим одамларда аллергик реаксияни қўзғатиши мумкин. Эпсом тузини ишлатгандан ёки егандан сўнг шиш, нафас олиш қийинлашиши ёки эшакеми кузатилса, тиббий ёрдамга мурожаат қилиш керак.

Ичимлик суви билан қабул қилинган Эпсом тузи ич кетиши (диарея), бош айланиши ва ҳаддан ташқари чарчоқка ҳам сабаб бўлиши мумкин. Уй шароитида Эпсом тузи билан даволашни синаб кўришдан олдин албатта мутахассис билан маслаҳатлашиш лозим.