Астигматизм – кўзнинг шох пардаси ёки кўз линзаларининг эгрилиги нормал бўлмаган, кўришнинг хиралашишига олиб келадиган кенг тарқалган кўз нуқсонидир. Ёруғлик кўзга кирганда, ғайритабиий эгрилик туфайли тўр пардага тўғри қаратилмайди, натижада ноаниқ тасвир пайдо бўлади. Бу болалар ёки катталарга таъсир қилиши мумкин. Одатда у туғилишдан бошлаб мавжуд, аммо кўз жарроҳлиги ёки кўз жароҳатидан кейин ҳам ривожланиши мумкин. Бу синиши хатолари деб номланувчи кўриш муаммолари гуруҳидан биридир. Синиши хатолар шох парда ёки кўз линзалари юзаси силлиқ бўлмаганда ёки ғайритабиий эгриликка эга бўлганда пайдо бўлади. Даволаш учун кўзойнак, контакт линзалари ёки лазерли жарроҳлик афзал кўрилиши мумкин.
Mavzu davomida
Астигматизмнинг сабаблари
Астигматизм асосан икки хил сабабга эга:
Ирси сабаблари: Кўп ҳолларда астигматизм ирсий омиллар билан боғлиқ. Агар ота-оналардан бири ёки иккаласи ҳам астигматизмга эга бўлса, болаларда ҳам бу касаллик ривожланиши эҳтимоли юқори бўлади.
Жароҳатлар ва оператсиялар: Кўзга тушган жароҳатлар, жарроҳлик оператсиялари ёки баъзи инфексиялар натижасида ҳам астигматизм пайдо бўлиши мумкин.
Астигматизм белгилари
Астигматизмга эга одамлар қуйидаги белгиларни сезишлари мумкин:
- Кўришнинг хиралашиши: Узоқ ёки яқин масофадаги обектларни хира ёки нотекис кўриш.
- Бош оғриғи: Доимий ёки тез-тез бош оғриғи.
- Кўзнинг тез чарчаши: Узоқ вақт давомида китоб ўқиш, компютерда ишлаш ёки телевизор кўришдан кейин кўзларнинг тез чарчаши.
- Нурларнинг тарқалиши: Ёруғлик манбаларини атрофида ҳало (ҳалқа)лар кўриниши.
Астигматизмни ташхислаш
Астигматизмни ташхислаш учун кўз доктори (офталмолог) қуйидаги усуллардан фойдаланади:
- Визометрия тести: Бу тестда бемор махсус аппаратга қараб ҳар хил катталикдаги ҳарфларни ўқийди. Бу орқали кўриш қобилияти аниқланади.
- Кератометрия: Бу усулда кўзнинг қовурға шакли ва қалинлиги ўлчанади.
- Корнеа топографияси: Бу тест кўзнинг сиртини батафсил хариталарини тузиш орқали астигматизмнинг даражасини ва шаклини аниқлашга ёрдам беради.

Астигматизмни даволаш
Астигматизмни даволаш усуллари қуйидагилардан иборат:
- Кўзойнак ёки контакт линзалари: Кўзойнаклар ёки контакт линзалари ёрдамида ёруғлик нурларини тўғри йўналтириш орқали кўришни яхшилаш мумкин.
- Ласик (ласер-ассистед ин ситу кератомилеусис): Бу жарроҳлик усулида лазер ёрдамида кўзнинг қовурғасининг шакли ўзгартирилади, бу орқали ёруғлик нурлари тўғри йўналтирилади.
- Ортокератология: Бу усулда беморга тунда махсус контакт линзалар тақилади, бу линзалар кўзнинг қовурғасининг шаклини вақтинча ўзгартиради.
Профилактика
Астигматизмни олдини олиш ёки уни камайтириш учун қуйидаги тавсияларни амалга ошириш мумкин:
- Кўз гигиенаси: Кўз гигиенасига эътибор бериш, кўзларни ювиш ва уларга зарар етказувчи омиллардан ҳимоя қилиш.
- Доимий текширув: Офталмолог ҳузурида мунтазам кўз текширувларидан ўтиш.
- Соғлом турмуш тарзи: Тўғри овқатланиш, мунтазам жисмоний машқлар ва стрессдан қочиш орқали умумий саломатликни сақлаш.
Астигматизм – кўришни қийинлаштирувчи, лекин даволаш мумкин бўлган касалликдир. Агар сизда юқоридаги белгилар мавжуд бўлса, тезда кўз доктори билан маслаҳатлашиш муҳимдир. Тўғри ташхис ва даволаш орқали кўриш қобилиятингизни яхшилаш мумкин.